Όπως ο Ντρίς

Ακόμη και όσοι αγαπούν να ταξιδεύουν στα κυπριακά χωριά, για κάποιο λόγο συχνά παραβλέπουν άδικα τη φιλόξενη γειτονική του διάσημου Λεύκαρα – το χωριό Κάτω Δρύς (Kato Drys). Εμείς όμως δεν θα ακολουθήσουμε το παράδειγμά τους και θα κάνουμε μια συναρπαστική εκδρομή.

Ακολουθούμε τις πινακίδες από τη Λεμεσό

Όπως πάντα, ξεκινάμε από τη Λεμεσό και κατευθυνόμαστε προς τη Λάρνακα. Παρεμπιπτόντως, αν μένετε στην Αγία Νάπα, τον Προταρά ή τη Λάρνακα, το Κάτο Δρύς είναι το πλησιέστερο μέρος όπου βρίσκεται ένα από τα καλύτερα κυπριακά οινοποιεία – το Ktima Christoudia, αλλά θα μιλήσουμε γι’ αυτό λίγο αργότερα.

Φτάνοντας στην πινακίδα για το χωριό Λεφκάρα, στον κεντρικό άξονα Λεμεσού – Λάρνακας, στρίβουμε προς αυτή την κατεύθυνση και, κυριολεκτικά μετά από μερικές εκατοντάδες μέτρα, συναντάμε την πινακίδα για το Κάτο Δρύς. Ελπίζουμε ότι, αφού περιπλανηθείτε μαζί μας — έστω και εικονικά προς το παρόν — στα στενά και όμορφα δρομάκια, θα θελήσετε και εσείς να έρθετε εδώ.

Ιστορία και δημογραφία

Το όνομα του χωριού θα μπορούσε να μεταφραστεί ως «Κάτω Δούμπικα», ωστόσο, σε αντίθεση με άλλα κυπριακά χωριά και πόλεις, στα ονόματα των τμημάτων των οποίων χρησιμοποιούνται συχνά οι λέξεις «kato» (κάτω) και «plato» (πάνω), δεν υπάρχει «Άνω Ντούμπκι».

Στα μέσα του 20ού αιώνα κατοικούσαν εδώ περίπου 550 άτομα, αλλά στη συνέχεια οι κάτοικοι του Κάτο Δρύς, όπως και πολλών άλλων κυπριακών χωριών, άρχισαν να μεταναστεύουν στις πόλεις αναζητώντας εργασία. Σήμερα στο χωριό κατοικούν περίπου 130 άτομα. Ωστόσο, διαφαίνεται και μια θετική τάση: κάτοικοι των πόλεων αγοράζουν παλιά σπιτάκια και τα ανακαινίζουν. Το χωριό αρχίζει σταδιακά να ζωντανεύει…

Αξίζει να σημειωθεί ότι ακριβώς εδώ γεννήθηκε ο άγιος Νεόφιτος ο Ερημίτης, ο οποίος ίδρυσε στην Κύπρο το μοναστήρι που φέρει το όνομά του.

Περπατώντας χαλαρά στο χωριό, σίγουρα θα συναντήσετε ένα ιδιωτικό μουσείο της αγροτικής ζωής, ενώ δίπλα θα δείτε μία από τις γνωστές πινακίδες που βρίσκονται σε όλο το χωριό, με την παράκληση να τηρείται η καθαριότητα. Είναι εκπληκτικό, αλλά σε κανένα άλλο χωριό δεν συναντήσαμε τόσο μεγάλο αριθμό παρόμοιων επιγραφών.

Οι εκκλησίες του χωριού

Όπως σχεδόν σε κάθε κυπριακό χωριό, εδώ υπάρχουν αρκετές εκκλησίες. Η μεγαλύτερη από αυτές είναι η εκκλησία του Αγίου Χαραλάμπους, προστάτη του χωριού. Η εκκλησία χτίστηκε στη θέση μιας παλαιότερης το 1897 και χωράει περίπου 150 πιστούς.

Στη βορειοανατολική άκρη του χωριού βρίσκεται η εκκλησία της Παναγίας της Ελεούσας. Πρόκειται για την παλαιότερη εκκλησία του χωριού, η οποία ιδρύθηκε τον 12ο αιώνα. Πρόσφατα η εκκλησία ανακαινίστηκε και σήμερα φιλοξενεί δύο παλαιές εικόνες της Παναγίας, οι οποίες είναι καλυμμένες με ειδικά πλαίσια. Ο χώρος της χωράει μόλις 20 πιστούς.

Προχωρώντας προς τα νότια για εκατό μέτρα, μπορεί κανείς να δει ένα ακόμη ιερό – την εκκλησία του Αγίου Γεωργίου, η οποία δεν μοιάζει ακριβώς με τους παραδοσιακούς κυπριακούς ναούς. Η εκκλησία αυτή χτίστηκε ήδη τον 20ό αιώνα (το 1947). Το ενδιαφέρον δεν έγκειται τόσο στην ίδια την εκκλησία, όσο στην ιστορία της δημιουργίας της.

Η βοήθεια του Αγίου Γεωργίου σε έναν ντόπιο

Ο Μιχαήλ, έμπορος τοπικών δαντελλών, πίστευε ότι οι τοπικές δαντελοποιούς φτιάχνουν δαντέλες όχι χειρότερες από αυτές της γειτονικής, φημισμένης Λεύκαρας. Αποφάσισε να δοκιμάσει την τύχη του, δηλαδή να προσπαθήσει να πουλήσει δαντέλες εκτός του νησιού. Ωστόσο, φοβόταν ότι οι τελωνειακοί θα θεωρούσαν τα εμπορεύματά του λαθραία.

Ο Μιχαήλ πήγε σε μια σπηλιά που βρισκόταν κοντά στο χωριό και, αφού προσευχήθηκε, ζήτησε από τον Άγιο Γεώργιο να τον βοηθήσει να διαδώσει τις δαντέλες σε όλο τον κόσμο, ενώ σε αντάλλαγμα υποσχέθηκε να χτίσει μια εκκλησία προς τιμήν του.

Συνέβη ένα θαύμα: ο Μιχαήλ όχι μόνο κατάφερε να εξάγει με επιτυχία τα δαντέλα του στο εξωτερικό, αλλά συνάντησε και στην Ευρώπη επιφανείς και πλούσιους αγοραστές, οι οποίοι ενθουσιάστηκαν με τα κεντήματα «κατοδρύτικα». Αφού πούλησε γρήγορα όλο το εμπόρευμά του, ο Μιχαήλ επέστρεψε στο σπίτι του και σύντομα, όπως είχε υποσχεθεί, έχτισε έναν ναό προς τιμήν του Αγίου Γεωργίου. Ο έμπορος έχτισε την εκκλησία κοντά στο σπήλαιο όπου είχε ζητήσει τη βοήθεια του αγίου.

Οινοποιείο του χωριού

Αφού περιπλανηθήκαμε αρκετά στο χωριό, αποφασίζουμε να επισκεφτούμε ένα από τα αγαπημένα μας οινοποιεία, το οποίο βρίσκεται λίγα χιλιόμετρα μακριά από το χωριό Κτήμα Χριστούδια. Η Αλεξία Χριστούδια – μία από τις ιδρύτριες του οινοποιείου – μας λέει ότι το οινοποιείο πήρε το σημερινό του όνομα μόλις πριν από λίγα χρόνια, ενώ το δημοφιλές κρασί με την επωνυμία «Τιχικός» παράγεται εδώ από το 1988.

Το μικρό και όμορφο οινοποιείο βρίσκεται στα βουνά, ανάμεσα στο χωριό Κάτω Δρυς και το περίφημο μοναστήρι του Αγίου Μηνά. Κάνουμε μια συναρπαστική ξενάγηση στο οινοποιείο: στα κελάρια και στους μικρούς χώρους παραγωγής του εργοστασίου, μικρές παρτίδες λευκών, ροζέ και ερυθρών κρασιών υψηλότατης ποιότητας περιμένουν την ώρα τους.

Οι φιλόξενοι ιδιοκτήτες μας ξεναγούν στους χώρους και μας δίνουν τη δυνατότητα να τραβήξουμε μοναδικές φωτογραφίες «αιωρούμενες στον αέρα»: αν σταθείτε πάνω σε ένα διαφανές κύκλο, από το οποίο φαίνεται το κελάρι με τα βαρέλια, και κάποιος σας φωτογραφίσει από κάτω, τότε βγαίνουν φωτογραφίες στις οποίες μοιάζετε να αιωρείστε στον αέρα. Η Αλεξία μας μιλάει για τις ιδιαιτερότητες της παραγωγής, μας κερνάει κρασί κατευθείαν από το βαρέλι και κυπριακές λιχουδιές.

Αξίζει να σημειωθεί ότι τα κρασιά «Τιχικός» διακρίνονται για την ασυνήθιστη γεύση τους: το λευκό κρασί έχει ασυνήθιστες νότες ξηρών καρπών, τα ροζέ χαρακτηρίζονται από εκπληκτικό άρωμα, ενώ τα κόκκινα, όπως παραδέχονται οι ίδιοι οι ιδιοκτήτες, τα θεωρούν απλά μοναδικά.

Αφού ξεκουραστούμε, ξεκινάμε το ταξίδι της επιστροφής και ελπίζουμε να επιστρέψουμε

Ολοκληρώνουμε το ταξίδι μας με μια χαλαρή συζήτηση με τους ιδιοκτήτες του οινοποιείου, θαυμάζοντας τις μαγευτικές θέες των αμπελώνων και δοκιμάζοντας κρασιά. Φυσικά, δεν είναι η πρώτη φορά που βρισκόμαστε εδώ, αλλά είμαστε απολύτως βέβαιοι ότι θα επιστρέψουμε σε αυτό το γοητευτικό χωριουδάκι, για να χαλαρώσουμε ξανά και ξανά στο οινοποιείο, καθισμένοι άνετα στη μικρή, ζεστή βεράντα.