Ταξίδι στην Κύπρο. Μέρος 1

Στα άκρα της γης, ή Ταξίδι προς το ακρωτήριο του Αποστόλου Ανδρέα

Δεν είναι πολλοί οι Ελληνοκύπριοι, ειδικά της παλαιότερης γενιάς, που προτιμούν να ταξιδεύουν στα κατεχόμενα εδάφη του Βορρά.

Για αυτούς, τα γεγονότα του 1974 είναι ακόμα νωπά στη μνήμη. Ωστόσο, η επίσκεψη στο μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα, που βρίσκεται στο ανατολικότερο σημείο του νησιού, έχει ιδιαίτερη σημασία. Και μετά το άνοιγμα των συνόρων, ο καθένας έχει φτάσει τουλάχιστον μία φορά σε αυτό το χριστιανικό ιερό.

Αν δεν εστιάσουμε την προσοχή μας στο ζήτημα των δύο λαών του νησιού και απλώς αισθανθούμε τον εαυτό μας ως ταξιδιώτες, θα συμφωνήσετε ότι πάντα υπάρχει μια ιδιαίτερη συγκίνηση όταν αναφέρεται το υψηλότερο, το δυτικότερο, το πιο δυσπρόσιτο (και οποιοδήποτε άλλο «το πιο») σημείο. Τέτοια μέρη οι ταξιδιώτες πάντα θέλουν να τα επισκεφθούν πρώτα!

Η επίσκεψή μας σε αυτό το ανατολικότερο μοναστήρι της Κύπρου αποτέλεσε μέρος ενός ταξιδιού γύρω από την Κύπρο, το οποίο πραγματοποιήσαμε σε 2 ημέρες.

Το συνολικό μήκος της διαδρομής ήταν 606 χλμ. Κινούμενοι, όπου ήταν δυνατόν, κατά μήκος της ακτογραμμής, επισκεφθήκαμε σχεδόν όλες τις μεγάλες πόλεις και τους οικισμούς της Κύπρου.

Αυτό το ταξίδι μας επέτρεψε να δούμε όλες τις πτυχές του νησιού, να ανακαλύψουμε νέα μέρη και να δούμε τα γνωστά με εντελώς διαφορετικό μάτι. Τα κομμάτια του παζλ σαν να συντέθηκαν σε μια ενιαία εικόνα!

Αμμόχωστος

Ξεκινήσαμε το ταξίδι μας από τη Λάρνακα. Ο πρώτος σταθμός της διαδρομής μας ήταν η Αμμόχωστος. Καθώς κατευθυνόμασταν προς την Αγία Νάπα, στρίψαμε στην πινακίδα «Ξυλοτίπου» και μετά από 40 λεπτά βρεθήκαμε στο σημείο ελέγχου.

Επειδή ξεκινήσαμε στις 7 το πρωί, δεν υπήρχε καθόλου κόσμος στα σύνορα και περάσαμε πολύ γρήγορα τον έλεγχο διαβατηρίων. Η διαδρομή από το συνοριακό σταθμό μέχρι το κέντρο της Αμμοχώστου δεν διήρκεσε περισσότερο από 15 λεπτά. Για όσους αγαπούν τους ακριβείς αριθμούς. Η απόσταση από τη Λάρνακα μέχρι την Αμμοχώστο είναι 58 χιλιόμετρα.

Για τα αξιοθέατα της παλιάς πόλης της Αμμοχώστου, μπορείτε να διαβάσετε εδώ. Θα ήθελα να σημειώσω ότι τον τελευταίο καιρό η πόλη έχει αναπτυχθεί σημαντικά και η παλιά πόλη της Αμμοχώστου περιβάλλεται από όλες τις πλευρές από νεόκτιστες σύγχρονες συνοικίες.

Βόρεια ακτή της Κύπρου

Από τη Φαμαγούστα ακολουθήσαμε τον αυτοκινητόδρομο κατά μήκος της θάλασσας μέχρι τον οικισμό Boghaz. Οι δρόμοι στη βόρεια περιοχή είναι εξίσου καλής ποιότητας με αυτούς της νότιας, οπότε η οδήγηση σε αυτούς είναι απόλαυση! Ούτε με τα βενζινάδικα δεν προέκυψε κανένα πρόβλημα.

Αν και στην τουρκική πλευρά υπάρχει το δικό της νόμισμα, δέχονται πρόθυμα το ευρώ παντού, κάνοντας γρήγορα τη μετατροπή σύμφωνα με την ισοτιμία. Φτάνοντας στον οικισμό Κόμα του Γιαλιού, στρίψαμε αριστερά, διασχίσαμε τη χερσόνησο της Καρπασίας διαγώνια και αρχίσαμε να κινούμαστε κατά μήκος της αντίθετης ακτής της.

Τα μέρη εκεί είναι πραγματικά πολύ όμορφα και ελάχιστα επηρεασμένα από τον πολιτισμό. Χρυσές αμμώδεις παραλίες εκτείνονται κατά μήκος ολόκληρης της ακτής…

Μόνο σποραδικά συναντάμε στο δρόμο μας οάσεις από ολοκαίνουργια, εντελώς έρημα συγκροτήματα εξοχικών κατοικιών. Αυτό το φαινόμενο μας συνόδευε καθ’ όλη τη διάρκεια του ταξιδιού μας στο βόρειο τμήμα. Δεν έφευγε η αίσθηση ότι ένας μεγάλος αριθμός ακινήτων χτίστηκε σε μια στιγμή και τώρα, για κάποιους λόγους, δεν μπορούν να τα πουλήσουν.

Όσο πιο ανατολικά προχωρούσαμε, τόσο λιγότερα ήταν τα σημάδια του πολιτισμού. Μόνο κοπάδια προβατάκια και κατσικάκια, συχνά χωρίς βοσκούς, περιπλανιόνταν ειρηνικά κατά μήκος του δρόμου.

Φτάνοντας στον οικισμό Ριζοκαρπάσο, στρίψαμε δεξιά. Εκεί άρχιζε μια εντελώς απομονωμένη περιοχή. Παραδόξως, όμως, ακόμη και αυτό το τμήμα του δρόμου, σχεδόν στην άκρη του νησιού, ήταν ασφαλτοστρωμένο και βρισκόταν σε αρκετά καλή κατάσταση!

Ακριβώς στην είσοδο του μοναστηριού υπήρχε μια μεγάλη πινακίδα με την ένδειξη «Πάρκο Γαϊδουριών», αν και στον χάρτη της Κύπρου η περιοχή αυτή εμφανίζεται ως δάσος του Αποστόλου Ανδρέα. Είχαμε συναντήσει γαϊδουράκια και πριν στο δρόμο, αλλά εντός της λεγόμενης «πάρκου» περιπλανιόνταν παντού ανεμπόδιστα. Δεν θέλω να σχολιάσω αυτή τη γειτονία: είμαι σίγουρη ότι όλα τα ζώα είναι «δημιουργήματα του Θεού» και σε καμία περίπτωση δεν βεβηλώνουν τον ιερό χώρο, αλλά νομίζω ότι οι σημερινές τοπικές αρχές έχουν διαφορετική προσέγγιση σε μια τέτοια γειτονία.

Η απόσταση από τη Φαμαγούστα μέχρι το μοναστήρι ήταν 110 χλμ. Λαμβάνοντας υπόψη όλες τις στάσεις μας, διανύσαμε αυτή τη διαδρομή σε 2 ώρες.

Το Μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα

Το Μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα περιλαμβάνεται στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.

Σε σύγκριση με τα μοναστήρια που βρίσκονται σε ελληνικό έδαφος, βρίσκεται σε πραγματικά ερειπωμένη κατάσταση. Παρά τις σκαλωσιές που φαίνονται εδώ και εκεί, δεν υπάρχει καμία απολύτως βεβαιότητα ότι θα αναστηλωθεί στο εγγύς μέλλον…

Κι όμως, μέχρι και σήμερα θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα ιερά της Ορθόδοξης Κύπρου. Φωτογραφίες του μοναστηριού υπάρχουν σε όλα τα κυπριακά σχολικά βιβλία.

Η ακριβής ημερομηνία ίδρυσης του μοναστηριού είναι άγνωστη. Ωστόσο, σύμφωνα με την παράδοση, τον 1ο αιώνα ο Απόστολος Ανδρέας αποβιβάστηκε από το πλοίο του σε αυτό το σημείο και, μετά την προσευχή του, αναβλύζει μια πηγή νερού από τον βράχο δίπλα του.

Αναφορές στο μοναστήρι έχουν διασωθεί σε διάφορες πηγές που χρονολογούνται στον 12ο αιώνα. Στους χάρτες του 15ου αιώνα, το ανατολικότερο σημείο του νησιού ονομάζεται ακρωτήρι του Αποστόλου Ανδρέα.

Το μοναστήρι ανακατασκευάστηκε αρκετές φορές. Το σημερινό κτίριο χρονολογείται στα μέσα του ΧΙΧ αιώνα. Το 1967 μεταφέρθηκε από τις Πάτρες στο μοναστήρι μέρος των λειψάνων του Αγίου Ανδρέα του Πρωτοκλήτου.

Ο πρώτος πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο αρχιεπίσκοπος Μακάριος, υποδέχτηκε ο ίδιος το πλοίο με τα λείψανα, το οποίο έφτασε στην Αμμόχωστο.

Εκτός από τα λείψανα του Αποστόλου, στην εκκλησία του μοναστηριού βρίσκονται αρκετές σπάνιες εικόνες του 19ου αιώνα και έχει διασωθεί ένα παλιό ξύλινο εικονοστάσι.

Μετά τα γεγονότα του 1974, για μεγάλο χρονικό διάστημα απαγορεύονταν οι χριστιανικές λειτουργίες στην εκκλησία του μοναστηριού. Και μόνο μετά το άνοιγμα των συνόρων το 2004 οι προσκυνητές μπόρεσαν και πάλι να επισκέπτονται το μοναστήρι χωρίς εμπόδια.

Έχει περάσει πολύς καιρός από τότε, αλλά κι εμείς νιώσαμε σαν προσκυνητές που έφτασαν από μακρινά μέρη και των οποίων δεν χαίρονται ιδιαίτερα να μας δουν. Μόνο τα καλοκάγαθα γαϊδουράκια, που συνωστίζονταν ακριβώς δίπλα στην εκκλησία, έδειξαν ενδιαφέρον για εμάς. Αφού τους δώσαμε 2 φρέσκα αγγούρια, τα οποία είχαμε φυλάξει ως ξηρά προμήθεια, συνεχίσαμε το ταξίδι μας γύρω από την Κύπρο.