Η Κύπρος γιορτάζει τα 52 χρόνια από την απόβαση των τουρκικών στρατευμάτων το 1974

Λευκωσία, Κύπρος. Τη Δευτέρα συμπληρώθηκαν 52 χρόνια από τότε που, στις 20 Ιουλίου 1974, τα τουρκικά στρατεύματα αποβιβάστηκαν στην Κύπρο, ξεκινώντας την εισβολή που άλλαξε τον χάρτη του νησιού, την πολιτική και δημογραφική ισορροπία και οδήγησε στη δεύτερη μαζική μετακίνηση πληθυσμού σε διάστημα λίγο περισσότερο από μια δεκαετία.

Η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε μετά το κρατικό πραξικόπημα που είχε διαπραχθεί με την υποστήριξη της ελληνικής στρατιωτικής χούντας πέντε ημέρες νωρίτερα, καθώς και μετά από τις προσπάθειες της Τουρκίας να αποκαταστήσει τη συνταγματική τάξη της Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω διεθνών παρεμβάσεων.

Διπλωματικές προσπάθειες και αποβίβαση των στρατευμάτων

Ο πρωθυπουργός της Τουρκίας Μπουλέντ Ετζεβίτ ταξίδεψε στο Λονδίνο για να εξασφαλίσει την υποστήριξη του πρωθυπουργού της Μεγάλης Βρετανίας Χάρολντ Γουίλσον όσον αφορά τη δημιουργία διεθνών δυνάμεων. Ο Γουίλσον αρνήθηκε και η Τουρκία ενήργησε μόνη της.

Τα τουρκικά στρατεύματα αποβιβάστηκαν λίγο πριν την αυγή στην παραλία Φάιβ-Μάιλ, δυτικά του χωριού Άγιος Γεώργιος στην Κερύνεια. Οι δυνάμεις αποβίβασης αριθμούσαν περίπου 3.000 στρατιώτες, 12 άρματα μάχης, 20 θωρακισμένα οχήματα μεταφοράς προσωπικού και 12 οβίδες.

Από την Κερύνεια αποστάληκαν δύο κυπροελληνικά μηχανοκίνητα τορπιλοπλοία για να αντιμετωπίσουν την απόβαση, αλλά και τα δύο βυθίστηκαν. Η αρχική απόβαση στην παραλία Φάιβ-Μάιλ δεν προκάλεσε αντιδράσεις.

Οι μάχες διεξάγονταν σε ολόκληρο το νησί

Οι δυνάμεις των Ελληνοκυπρίων εμπλέχθηκαν για πρώτη φορά σε μάχη με το τουρκικό αποβατικό σώμα γύρω στις 10 το πρωί, αλλά δεν κατάφεραν να ανακόψουν την προέλασή του. Ταυτόχρονα, οι Τούρκοι αποβιβαστές αποβιβάστηκαν στα περίχωρα της Λευκωσίας, στην άλλη πλευρά των βουνών Πέντε Δάχτυλα.

Μετά την αποβίβαση των πρώτων αλεξιπτωτιστών, τα ελληνικά στρατεύματα που ήταν σταθμευμένα στην Κύπρο επιτέθηκαν στο κυπροτουρκικό χωριό Κιονέλι, το οποίο βρίσκεται ακριβώς βόρεια της Λευκωσίας, στον κεντρικό δρόμο προς την Κερύνεια.

Σε άλλο σημείο, μαχητές της κυπρο-ελληνικής παραστρατιωτικής οργάνωσης EOKA-B επιτέθηκαν στον θύλακα των Τουρκοκυπρίων στη Λεμεσό. Ένα ελληνικό αποβατικό πλοίο βομβάρδισε θέσεις Τουρκοκυπρίων στην Πάφο, όπου οι Τουρκοκύπριοι παραδόθηκαν μετά τη δύση του ηλίου.

Τα γεγονότα της δεύτερης ημέρας

Την επόμενη μέρα, ένα δεύτερο κύμα τουρκικών στρατευμάτων αναχώρησε από το λιμάνι του Μερσίν με προορισμό την Κύπρο. Τα τουρκικά στρατεύματα, που βρίσκονταν ήδη στο νησί, βύθισαν κατά λάθος ένα τουρκικό αντιτορπιλικό στα ανοικτά της Πάφου, θεωρώντας το ως ελληνικό πολεμικό πλοίο που πλησίαζε.

Ένα ελληνικό αεροσκάφος, που μετέφερε στρατιωτικούς από την αεροπορική βάση της Σούδας στην Κρήτη, επίσης δέχτηκε κατά λάθος πυρά από την κυπροελληνική αεροπορική άμυνα στο αεροδρόμιο της Λευκωσίας.

Στην Κερύνεια, οι δυνάμεις των Ελληνοκυπρίων χωρίστηκαν, προκειμένου να πλησιάσουν την πόλη από ανατολικά και δυτικά. Μια μονάδα κατέλαβε την τουρκική θέση στην κορυφή του βουνού στο Κοτσά-Καϊά, κοντά στο κάστρο του Αγίου Ιλαρίωνα, μεταξύ των χωριών Αγκίρδα και Κάρμι στην περιοχή της Κερύνειας.