Επίπεδες στέγες στην Κύπρο: μια οικογενειακή κατοικία που θα μεγαλώσει μαζί σας

Στο αθώο βλέμμα ενός τουρίστα, που μόλις βγήκε από οποιοδήποτε αεροδρόμιο της Κύπρου, αμέσως ξεχωρίζει η πληθώρα των επίπεδων στεγών στα σπίτια που βρίσκονται δίπλα στον αυτοκινητόδρομο, η οποία διανθίζεται από κεραμοσκεπές σε μεμονωμένες πολυτελείς βίλες.

Τα μονολιθικά κτίρια από σκυρόδεμα, χωρίς κανένα ίχνος στέγης, φυσικά, οδηγούν αμέσως τον παρατηρητή που δεν είναι εξοικειωμένος με τις πραγματικότητες του νησιού της Αφροδίτης να σκεφτεί ότι πρόκειται για ημιτελή κατασκευές. Οι δέσμες οπλισμού που προεξέχουν από τις άκρες και τις γωνίες εδώ και εκεί, δεν κάνουν παρά να ενισχύουν αυτή την εντύπωση.

Στην πραγματικότητα, βέβαια, οι χαλύβδινες ράβδοι στην οροφή δεν σημαίνουν καθόλου μακροχρόνια καθυστέρηση στην κατασκευή ή, όπως μερικές φορές εξηγούν οι οξυδερκείς, αλλά όχι και πολύ ενημερωμένοι «ειδικοί», φοροδιαφυγή από τους φόρους ακινήτων.

• Παρεμπιπτόντως, σε ορισμένες χώρες, όπως η Ιταλία ή η Ισπανία, πράγματι υπήρχαν κάποτε παρόμοιοι νόμοι. Όμως, αυτά τα υπερπόντια τεχνάσματα δεν έχουν καμία σχέση με την Κύπρο.

Παραδόσεις της τοπικής οικοδομικής τέχνης στην Κύπρο

Τα σιδερένια στοιχεία που αφήνονται για το μέλλον χρησιμεύουν ως βάση για πιθανή υπερκατασκευή του επόμενου ορόφου, επιτρέποντας τη «σύνδεση» της νέας φάσης του έργου με την υπάρχουσα.

• Παρεμπιπτόντως, το μήκος και το πάχος της ράβδου ρυθμίζονται αυστηρά από τη νομοθεσία, και γι’ αυτό ακριβώς παρατηρούμε διαφορετικό ύψος οπλισμού, το οποίο καθορίζεται από την αναλογία αυτών των παραμέτρων.

Η ευρεία διάδοση των επίπεδων στεγών και γενικά της μονολιθικής οικοδόμησης ξεκίνησε στην Κύπρο τη δεκαετία του ’50 του περασμένου αιώνα με την έλευση αυτών των τεχνολογιών, οι οποίες χρησιμοποιήθηκαν στα πρώτα εμπορικά πολυώροφα κτίρια. Πριν από αυτό, οι τοίχοι χτίζονταν από πριονισμένο ασβεστόλιθο στις πεδιάδες και από «άγρια» πέτρα στα βουνά.

Και στις δύο περιπτώσεις, η φέρουσα ικανότητα της κατασκευής δεν επέτρεπε τη δημιουργία επίπεδων επιφανειών στην οροφή, ενώ και το ξύλο ως δομικό υλικό δεν ευνοούσε ιδιαίτερα τις καινοτομίες. Οι επίπεδες στέγες στις λίγες και ακριβές επαύλεις εκείνης της εποχής δημιουργούνταν χάρη στην τοιχοποιία από τούβλα και τις χαλύβδινες δοκούς.

Αύξηση του οικιστικού χώρου

Η επείγουσα ανάγκη για μαζική κατασκευή χαμηλών κτιρίων για τους πολυάριθμους μετανάστες μετά το 1974 έκανε τα κουτιά από οπλισμένο σκυρόδεμα την πιο περιζήτητη και προσιτή μέθοδο οικοδόμησης, η οποία σταδιακά έγινε πανταχού παρούσα και συνηθισμένη για κάθε κτίριο — από το μονοδωμάτιο καλύβι μέχρι την πολυώροφη ιδιωτική κατοικία.

Μόνο τις τελευταίες δεκαετίες, με την εμφάνιση διαφόρων ειδών αφρωδών τοιχοποιητικών μπλοκ, οι Κύπριοι κατασκευαστές άρχισαν να ανεγείρουν κλασικούς μονολιθικούς σκελετούς, που δεν μοιάζουν πλέον με οχυρωματικά έργα.

Ένας από τους συνηθισμένους τρόπους επέκτασης του υπάρχοντος κατοικήσιμου χώρου είναι η άμεση ανέγερση του δεύτερου ορόφου, αφήνοντας τον πρώτο όροφο αδόμητο για χώρο στάθμευσης ή βεράντα, εν αναμονή της επέκτασης της οικογένειας ή καλύτερων οικονομικών συνθηκών.