Παιδική ηλικία. Διασκέδαση. Σπουδές. Βιβλία. Μπορούν να συνδυαστούν;

Δεν μου αρέσει να αναπολώ τα σχολικά μου χρόνια. Όχι, τα μαθήματα μου έρχονταν εύκολα, αλλά η φοίτηση στο σχολείο ήταν μια καθημερινή ρουτίνα, μια θλιβερή υποχρέωση. Και το βιβλίο, που ως σχολικό εγχειρίδιο βρισκόταν στο επίκεντρο της σχολικής εκπαίδευσης, μου προκαλούσε, αν όχι αποστροφή, τουλάχιστον μια κάποια θλίψη: «Και όλα αυτά πρέπει να τα διαβάσω και να τα μάθω…». Μπορεί η μελέτη να γίνει διασκεδαστική και ενδιαφέρουσα; Μπορεί κανείς να διδάξει σε ένα παιδί να αγαπά και να σέβεται το βιβλίο; Ναι, μπορεί. Η καλλιέργεια της αγάπης και του σεβασμού για το βιβλίο αποτελεί προτεραιότητα της αγγλικής εκπαιδευτικής διαδικασίας. Η «Ημέρα του Βιβλίου» είναι μία από τις εκδηλώσεις που συμβάλλουν στην επίτευξη αυτού του στόχου.

Η τελευταία εβδομάδα πριν από τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή. Μια εβδομάδα καρναβαλιών, διασκέδασης, γιορτών και αστείων. Αυτή ακριβώς την περίοδο επιλέγουν παραδοσιακά οι Άγγλοι εκπαιδευτικοί για τη διοργάνωση της «Ημέρας του Βιβλίου» — ενός λαμπρού τελικού κορυφώματος ενός εκτενούς προγράμματος εκδηλώσεων.

Ήδη από τη Δευτέρα, οι μαθητές των δημοτικών και γυμνασιακών τάξεων του International School of Paphos (ISOP) περιμένουν με ανυπομονησία την Παρασκευή. Αυτό είναι το θέμα συζήτησης κατά τη διάρκεια του μεσημεριανού γεύματος και στα διαλείμματα. Και οι καθηγητές προετοιμάζονται, καλλιεργώντας την υπομονή που, μαζί με το χιούμορ, θα χρειαστούν την τελευταία μέρα πριν από τις σύντομες διακοπές. Η εβδομάδα του καρναβαλιού: μια περίοδος διασκέδασης, κοινωνικοποίησης και νέων γνωριμιών.

Χτυπά το κουδούνι, ξεκινά το επόμενο μάθημα και μαθητές των μεσαίων ή ανώτερων τάξεων μπαίνουν στην τάξη των μικρών. Τα παιδιά γνωρίζονται, χωρίζονται σε ζευγάρια, οι «μεγάλοι» προτείνουν στα μικρά να διαλέξουν οποιοδήποτε βιβλίο που δεν έχουν διαβάσει ακόμα από τη βιβλιοθήκη της τάξης (ναι, κάθε τάξη στο δημοτικό σχολείο έχει τη δική της βιβλιοθήκη με βιβλία κατάλληλα για την ηλικία των μαθητών) και αρχίζουν να διαβάζουν.

Ψιθυριστά, για να μην ενοχλούν τους υπόλοιπους. Μερικές φορές σταματούν, εξηγούν ό,τι διάβασαν, άλλες φορές γελάνε μαζί, ανταλλάσσουν εντυπώσεις. Και δεν είναι περίεργο να δει κανείς στη συνέχεια, κατά τη διάρκεια του διαλείμματος, ένα αγόρι 12 ετών να βοηθάει με φροντίδα ένα μικρό κοριτσάκι από την προπαρασκευαστική τάξη να σηκωθεί, αφού έπεσε. Το θέμα των βιβλικών χαρακτήρων αναδεικνύεται διακριτικά στο προσκήνιο της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Τα μικρά παιδιά φτιάχνουν επιμελώς τους προσωπικούς τους «ποταμούς βιβλίων» (reading rivers): καλλιτεχνικές συνθέσεις, φτιαγμένες σε φύλλα μεγέθους Α3.

Στο κέντρο της σύνθεσης «ρέει» ένας ποταμός – ο ποταμός της ζωής, ενώ στις όχθες του – σαν λιμάνια σωτηρίας – βρίσκονται τα βιβλία. Βιβλία που το παιδί έχει διαβάσει, που θυμάται και αγαπά. Τα μεγαλύτερα παιδιά φτιάχνουν τρισδιάστατα μοντέλα με θέμα «η σκάλα προς τον ουρανό». Πράγματι, η ζωή μας είναι μια ανάβαση, ένας δρόμος προς τα πάνω, και συχνά είναι ακριβώς το βιβλίο που μας βοηθά να ξεπεράσουμε το επόμενο σκαλοπάτι ή ακόμα και να μην πέσουμε προς τα κάτω. Οι μεγαλύτεροι μαθητές γίνονται, ούτε λίγο ούτε πολύ, συγγραφείς και εκδότες: επινοούν οι ίδιοι την πλοκή, γράφουν ένα σύντομο λογοτεχνικό έργο και το διαμορφώνουν σε μορφή βιβλίου — με εικονογράφηση, τίτλο και, φυσικά, το όνομά τους στο εξώφυλλο.

Η ένταση της χαρούμενης, αγωνιώδους αναμονής κλιμακώνεται μέχρι την πολυαναμενόμενη Παρασκευή, όταν… οι μαθητές εξαφανίζονται από το σχολείο, αλλά εμφανίζονται οι Μπέτμαν, οι Χάρι Πότερ, Σταχτοπούλες, Πριγκίπισσες, Πειρατές, Ντεμεντόρ, Πυροσβέστες: μια πλήρης συλλογή παραμυθικών χαρακτήρων από τα αγαπημένα παιδικά βιβλία. Ναι, φυσικά, αυτό είναι πονοκέφαλος όχι μόνο για τους δασκάλους, αλλά και για τους γονείς. Πρέπει οπωσδήποτε να βρουν τη στολή του πιο αγαπημένου χαρακτήρα του παιδιού τους. Μερικές φορές υπάρχουν δάκρυα και απογοητεύσεις, αλλά όλα αυτά μένουν έξω από το σχολείο αυτή την εκπληκτική μέρα. Το γέλιο και η χαρά, πολλαπλασιασμένα με την ανεμελιά και την ενέργεια, κυριαρχούν αυτή τη μέρα μέσα στα τείχη του σχολείου.

Από νωρίς το πρωί, στη βιβλιοθήκη ξεπακετάρουν ογκώδη κουτιά με βιβλία. Τα βιβλία παραγγέλνονται από την Αγγλία απευθείας από εκδοτικούς οίκους και εταιρείες χονδρικής πώλησης βιβλίων, γι’ αυτό και αυτή τη μέρα οι μαθητές μπορούν να αγοράσουν βιβλία πολύ φθηνότερα από ό,τι στα καταστήματα. Ναι! Το ξέχασα εντελώς! Η είσοδος στο σχολείο με καρναβαλική στολή είναι επί πληρωμή: 50 λεπτά του ευρώ (20 ρούβλια) ή ένα βιβλίο ως δωρεά στη βιβλιοθήκη. Είναι διασκεδαστικό να βλέπεις τα μικρά παιδιά να δίνουν με σοβαρότητα τα νομίσματα στον δάσκαλο. Ξέρουν ότι αυτά τα χρήματα θα διατεθούν για την αγορά νέων βιβλίων. Φυσικά, αυτό αποτελεί μόνο ένα μικρό μέρος της χρηματοδότησης της βιβλιοθήκης, αλλά πόσο ευχάριστο είναι για τα παιδιά να βλέπουν τα καινούργια βιβλία που θα βρίσκονται στο κεντρικό ράφι της βιβλιοθήκης αμέσως μετά τις διακοπές.

Αυτά είναι τα δικά τους βιβλία, αγοράστηκαν με τα δικά τους χρήματα. Θα μεγαλώσουν και θα διαβάζουν βιβλία για ενήλικες, ενώ αυτά θα μείνουν στα μικρά παιδιά που θα πάρουν τη θέση τους στις τάξεις τους. Εν τω μεταξύ, η «ημέρα του βιβλίου» ακολουθεί τον ρυθμό της. Χτυπάει επίσης το κουδούνι, και οι μαθητές τρέχουν έξω για το διάλειμμα, μόνο που η καθηγήτρια των μαθηματικών ήρθε με ένα εξωφρενικό καπέλο με το γράμμα Π ως κοκάρδα και με έναν χαρτονένιο υπολογιστή και έναν λογαριθμικό χάρακα να κρέμονται από αυτό, και είναι αδύνατο να συγκρατήσουμε το γέλιο. Γελάστε, αγαπητοί μου! Το σχολείο δεν είναι καταναγκαστήριο, ούτε ρουτίνα, και ο δάσκαλος δεν είναι επόπτης. Κατά τη διάρκεια των μαθημάτων συζητούν έντονα για τη στολή κάθε μαθητή. Τα αγόρια και τα κορίτσια εξηγούν ποιος είναι ο χαρακτήρας, από ποιο βιβλίο προέρχεται, ποιος είναι ο συγγραφέας του, ποια είναι η ουσία της ιστορίας και γιατί το βιβλίο τους άρεσε ιδιαίτερα.

Και, φυσικά, σε μια τέτοια μέρα δεν μπορεί κανείς να περάσει χωρίς να επισκεφτεί τη σχολική βιβλιοθήκη, όπου η εξυπηρετική βιβλιοθηκάριος Νατάσα βρίσκεται πάντα σε ετοιμότητα! Σύμφωνα με το προκαθορισμένο πρόγραμμα, οι δάσκαλοι φέρνουν τις τάξεις εδώ — στο σπίτι των βιβλίων — και με κοινή ψηφοφορία επιλέγουν την καλύτερη στολή. Δώρα, επευφημίες, γέλια… και ΒΙΒΛΙΑ! Όταν γύρισε από το σχολείο στο σπίτι, η μεγαλύτερη κόρη μας, η Κσούσια, ξέσπασε σε κλάματα: «Μπαμπά, τι κρίμα που τελείωσε μια τόσο υπέροχη γιορτή…». Μην κλαις, κορούλα μου! Θα έχεις ακόμα πολλές γιορτές! Μάθε καλά, διάβαζε περισσότερο, και κάθε μέρα της ζωής σου θα σου φέρει εκπληκτικές ανακαλύψεις, θα είναι γεμάτη με παραμυθένιες περιπέτειες των ηρώων των αγαπημένων σου βιβλίων.