Το αγροτικό παρελθόν και παρόν της Λεμεσού

Σε κάθε παρατηρητικό άτομο δεν μπορεί παρά να τραβήξουν την προσοχή οι εκτεταμένες εκτάσεις κήπων και χωραφιών, που είναι διάσπαρτες σε όλη τη Λεμεσό — από τις παραθαλάσσιες περιοχές που γειτνιάζουν με την παλιά πόλη, μέχρι τα άκρα της πόλης.

Ένα τρακτέρ με σπαρτική μηχανή, που κροταλίζει ανάμεσα σε πολυώροφα κτίρια, είναι μια συνηθισμένη εικόνα για τις πόλεις της Κύπρου, οι οποίες άρχισαν να επεκτείνονται στα μέσα του περασμένου αιώνα και αναπτύχθηκαν ραγδαία κυριολεκτικά μέσα σε λίγα χρόνια μετά τον πόλεμο του 1974.

Ο σύγχρονος χάρτης της Λεμεσού

Πολλές από τις σημερινές συνοικίες δημιουργήθηκαν ακριβώς ως οικισμοί τυποποιημένων κατοικιών για πρόσφυγες, ενώ στη συνέχεια, χάρη στην ανάπτυξη των υποδομών, σε αυτές τις οικονομικές συνοικίες άρχισαν να προστίθενται και οι συνηθισμένες μονοκατοικίες.

Έτσι, τα ακίνητα στη Λεμεσό κατασκευάστηκαν αναμεμειγμένα με πολυάριθμα αγροτεμάχια, τα οποία παρέμειναν σε καλλιέργεια είτε λόγω της απληστίας των ιδιοκτητών, είτε λόγω της δυσπιστίας τους ως προς τις επικείμενες αλλαγές στην περιοχή.

Η τουριστική άνθηση, που οδήγησε στην εμφάνιση πολυώροφων κτιρίων μήκους πολλών χιλιομέτρων από την περιοχή της Νεάπολης έως τον Αματούσα, δεν έκανε παρά να ενισχύσει την πεποίθηση των ιδιοκτητών ότι σύντομα θα γίνουν εκατομμυριούχοι.

Οπωρώνες στη Λεμεσό

Έχουν περάσει δεκαετίες από τότε, αλλά αυτά τα κομμάτια της ειδυλλιακής κυπριακής υπαίθρου συνεχίζουν να χρησιμοποιούνται για τον αρχικό τους σκοπό: παρά τις τιμές εκατομμυρίων που αναγράφονται στα έγγραφα, όσοι επιθυμούν να αγοράσουν τέτοια οικόπεδα στην Κύπρο, πόσο μάλλον μακριά από τη θάλασσα, είναι σημαντικά λιγότεροι από όσους θέλουν να τα πουλήσουν.
Υπάρχει ακόμη ένας ελάχιστα γνωστός παράγοντας που συμβάλλει στη συνέχιση των αγροτικών και κηπευτικών εργασιών εντός της πόλης.

Σύμφωνα με την κυπριακή νομοθεσία, η ακαλλιέργητη γη που έχει το καθεστώς γεωργικής γης μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την καλλιέργεια από οποιονδήποτε το επιθυμεί. Και είναι αρκετά δύσκολο να αφαιρεθεί από έναν τέτοιο εργατικό και φροντισμένο άνθρωπο ένα οικόπεδο που δεν του ανήκει. Έχει όλα τα δικαιώματα πάνω σε αυτό, όσο εκεί καλλιεργείται η σοδειά του.

Γι’ αυτό και κυκλοφορούν τα γεωργικά μηχανήματα, ενώ οι εργατικοί Μπαγκλαντεσιανοί μαζεύουν πορτοκάλια δίπλα σε ξενοδοχεία και διοικητικά κτίρια, ή ακόμα και ακριβώς κάτω από τα παράθυρα των νεόδμητων πολυώροφων κτιρίων.

Ιχνη του παρελθόντος στον χάρτη της Λεμεσού

Αξίζει, φυσικά, να αναφερθούμε και στα οικόπεδα που γειτνιάζουν με ορισμένες πρώην εξοχικές κατοικίες, όπως το γνωστό σε όλους Lanitis House κοντά στη συνοικία Κανίκα Ενάρες και απέναντι από την παραλία.

Πρόκειται πλέον για μια κατηγορία διακοσμητικού και συμβολικού χαρακτήρα, που διατηρείται για καθαρά παραδοσιακούς και όχι οικονομικούς λόγους. Αν και ο ίδιος κήπος κοντά στην ΚαΝΙΚΑ είναι ήδη καταδικασμένος: σύντομα θα ξεκινήσει σε αυτό το σημείο η κατασκευή ενός ακόμη συγκροτήματος πολυώροφων κτιρίων.

Η πόλη αλλάζει ανεπιστρεπτί, και τα ίχνη του κύριου κάποτε κλάδου της κυπριακής οικονομίας — της καλλιέργειας των ίδιων εσπεριδοειδών για εξαγωγή — εξαφανίζονται σταδιακά από το οικείο αστικό τοπίο.