Η LOEL γιορτάζει τα 30 χρόνια της Ζιβανίας της

Λευκωσία, Κύπρος. Η LOEL γιόρτασε πριν από μερικές εβδομάδες την 30ή επέτειο της Ζιβανιάς της, τιμώντας ένα προϊόν που έχει καταστεί εμβληματικό μεταξύ των λάτρεις του αποστάγματος από στέμφυλα. Η Ζιβανιά, που αποστάζεται στην Κύπρο εδώ και αιώνες, κατέχει από καιρό σημαντική θέση στην καθημερινή ζωή των Κυπρίων.

Ένα παραδοσιακό αποστάγμα με ευρωπαϊκή προστασία

Παραδοσιακά παρασκευασμένη αποκλειστικά από σταφύλια, η Ζιβανιά είναι ένα ισχυρό αλκοολούχο ποτό που διακρίνεται για τη γεύση και το άρωμά της. Είναι άχρωμη, έχει ένα ελαφρύ άρωμα σταφίδας και συνήθως περιέχει 45% αλκοόλ κατ’ όγκο. Περιγράφεται ως ένα καθαρό αποστάγμα με ευχάριστο αλκοολούχο χαρακτήρα, το οποίο δεν περιέχει ούτε ζάχαρη ούτε οξύτητα.

Η προστασία της ΕΕ που θεσπίστηκε το 2004 περιορίζει τη Ζιβάνια στην Κύπρο, απαγορεύοντας την παραγωγή της αλλού ή την εμπορία προϊόντος άλλης χώρας με την ίδια ονομασία. Το καθεστώς της Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης ακολούθησε το 2008.

Ιστορικές αναφορές και περιορισμοί

Οι ιστορικές αναφορές για τη Ζιβάνια που έχουν διασωθεί είναι περιορισμένες, πιθανώς επειδή οι συγγραφείς και οι ταξιδιώτες επικεντρώνονταν στο φημισμένο κρασί της Κύπρου. Στα τέλη του 18ου αιώνα, ο Τζιοβάνι Μαρίτι περιέγραψε ένα ποτό που ονόμασε «Acquavite» με χαρακτηριστικά που ταιριάζουν απόλυτα με τη Ζιβάνια. Η περιγραφή του αναφερόταν επίσης στις εξαγωγές του ποτού προς τη Συρία.

Ο Βρετανός συγγραφέας Samuel Baker παρείχε στοιχεία το 1879 ότι η παραγωγή συνεχίστηκε κατά τη διάρκεια της οθωμανικής και της βρετανικής κατοχής του νησιού. Περιέγραψε ότι οι φλούδες και οι μίσχοι των σταφυλιών αφήνονταν στην άκρη για ζύμωση πριν από την απόσταξη σε ρακί ή αποστάγμα.

Οι οινοπαραγωγοί πωλούσαν τη Ζιβάνια σε εμπόρους κρασιού και αποσταγμάτων μέχρι το 1949. Ένα αποικιακό διάταγμα εκείνης της χρονιάς απαγόρευσε στους παραγωγούς να τη διανέμουν, επειδή η κυβέρνηση θεωρούσε ότι η είσπραξη των ειδικών φόρων κατανάλωσης ήταν πολύ δύσκολη. Ο περιορισμός αυτός οδήγησε την παραγωγή στην παρανομία.

Η κατάργηση του διατάγματος το 1998 νομιμοποίησε την παραγωγή και επέτρεψε στους παραγωγούς να πωλούν τη Ζιβάνια με το δικό της όνομα.

Πρότυπα παραγωγής και συστατικά

Η Επιτροπή Αμπελοειδών Προϊόντων εποπτεύει την ποιότητα σύμφωνα με τους κανόνες και τους κανονισμούς του 1998 που διέπουν τη Ζιβανία. Η παραγωγή περιορίζεται σε βιομηχανικές εγκαταστάσεις που έχουν εγκριθεί από το Τελωνείο, ενώ ο εξοπλισμός απόσταξης απαιτεί έγκριση από το Υπουργείο Γεωργίας. Το νέο κανονιστικό πλαίσιο οδήγησε σε σημαντική βελτίωση της ποιότητας.

Το αποστάγμα παρασκευάζεται χρησιμοποιώντας στέμφυλα — τα υπολείμματα των σταφυλιών που απομένουν μετά την πίεση για την παραγωγή κρασιού — σε συνδυασμό με ξηρά κρασιά υψηλής ποιότητας. Και τα δύο προέρχονται από τοπικά κυπριακά σταφύλια, ενώ η απόσταξη περιορίζεται αποκλειστικά στις γηγενείς ποικιλίες Μαύρο και Ξινιστέρι.

Ανεξάρτητα από την ποικιλία που χρησιμοποιείται, η ζύμωση ακολουθεί τη μέθοδο που εφαρμόζεται για το κόκκινο κρασί, με ζύμωση ολόκληρης της μάζας των σταφυλιών.