Το HALC καλεί τον Ρούμπιο να απορρίψει το τουρκολιβυκό μνημόνιο για τις θαλάσσιες ζώνες

Ουάσιγκτον, Ηνωμένες Πολιτείες. Το Ελληνοαμερικανικό Συμβούλιο Ηγεσίας (HALC) κάλεσε τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο να αποκηρύξει δημοσίως το ναυτικό μνημόνιο Τουρκίας-Λιβύης και να επιβεβαιώσει ότι αυτό δεν έχει νομικές συνέπειες για τρίτες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας. Ο οργανισμός προειδοποίησε ότι η συμφωνία θέτει σε κίνδυνο τις ενεργειακές επενδύσεις και τα στρατηγικά συμφέροντα των ΗΠΑ σε ολόκληρη την Ανατολική Μεσόγειο.

Κριτική για την αντίδραση της Ουάσιγκτον

Στην επιστολή του προς τον Ρούμπιο, το HALC, με επικεφαλής τον εκτελεστικό διευθυντή Έντι Ζεμενίδη, υποστήριξε ότι η τελευταία απάντηση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ συνιστά υπαναχώρηση από τη στάση που είχε υιοθετήσει η Ουάσιγκτον όταν υπογράφηκε το μνημόνιο το 2019.

Η έκκληση αυτή ήρθε μετά την επικύρωση του μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης στις 20 Οκτωβρίου. Η κίνηση αυτή προκάλεσε αντίδραση από την ΕΕ και αναζωπύρωσε τις ανησυχίες σχετικά με τις ανταγωνιστικές θαλάσσιες διεκδικήσεις και την εξερεύνηση υπεράκτιων ενεργειακών πόρων σε ολόκληρη την περιοχή.

Η HALC συνέκρινε την αμερικανική απάντηση με τη θέση της ΕΕ που εκδόθηκε στις 21 Οκτωβρίου και υποστηρίχθηκε από τα 27 κράτη μέλη της. Η ΕΕ επιβεβαίωσε ότι το μνημόνιο παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων χωρών, έρχεται σε σύγκρουση με το ναυτικό δίκαιο και δεν μπορεί να έχει νομικές συνέπειες για άλλα κράτη. Η Αίγυπτος και το Ισραήλ έχουν επίσης εκφράσει αντιρρήσεις για τη συμφωνία.

Στις 22 Οκτωβρίου, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ προέτρεψε, αντίθετα, τη διεξαγωγή διαπραγματεύσεων με καλή πίστη για την επίλυση των θαλάσσιων διαφορών και κάλεσε την Ελλάδα και την Τουρκία, αμφότερες σύμμαχοι του ΝΑΤΟ, να προχωρήσουν σε διμερείς συνομιλίες.

Η HALC υπενθύμισε ότι η Ουάσιγκτον είχε χαρακτηρίσει τη συμφωνία το 2019 ως «αντιπαραγωγική και προκλητική». Προειδοποίησε ότι η Άγκυρα και η Τρίπολη ενδέχεται να εκλάβουν την απροθυμία των ΗΠΑ να αντιμετωπίσουν άμεσα τις νομικές συνέπειές της ως σιωπηρή αποδοχή των ναυτικών αξιώσεών τους.

Ενεργειακά συμφέροντα των ΗΠΑ κοντά στην Κρήτη

Η επιστολή υπογράμμισε ως βασικό θέμα ανησυχίας τον διευρυνόμενο ρόλο των αμερικανικών ενεργειακών εταιρειών στην εξερεύνηση στα ανοικτά της Κρήτης.

Η HALC ανέφερε τις συμφωνίες που υπέγραψε η Chevron τον Φεβρουάριο και αφορούν την εξερεύνηση και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων σε τέσσερις ελληνικές υπεράκτιες περιοχές, με την εταιρεία να κατέχει ποσοστό συμμετοχής 70%. Οι περιοχές αυτές περιλαμβάνουν τα τεμάχια «Νότια Κρήτη 1» και «Νότια Κρήτη 2».

Η Λιβύη έχει υποβάλει επίσημες ενστάσεις κατά της ελληνικής εξερεύνησης στις εν λόγω περιοχές. Το υπουργείο Άμυνας της Τουρκίας, εν τω μεταξύ, έχει υποστηρίξει ότι τα τεμάχια εξερεύνησης της Chevron τέμνονται με θαλάσσιες ζώνες που έχουν παραχωρηθεί στη Λιβύη βάσει του μνημονίου.