Αθήνα

Πολλοί γνωρίζουν ή έχουν ακούσει κάτι για τα παπούτσια του Αγίου Σπυρίδωνα, ακόμη και εκείνοι που δεν θεωρούν τον εαυτό τους βαθιά πιστό. Αν όμως ψάξουμε λίγο πιο βαθιά, θα βρούμε ελάχιστους που θα μπορούσαν να απαντήσουν στο ερώτημα ποιος ήταν ο Άγιος Σπυρίδων και γιατί ανακηρύχθηκε άγιος. Παρά το γεγονός ότι τα λείψανα του αγίου αναπαύονται σήμερα στο ελληνικό νησί της Κέρκυρας, η επίγεια πορεία του και η προσχώρησή του στον Θεό συνδέονται ακριβώς με την Κύπρο. Δυστυχώς, το χωριό Ασσία (Ασσία), όπου σύμφωνα με ιστορικές μαρτυρίες γεννήθηκε ο Άγιος Σπυρίδων και βρίσκεται η εκκλησία προς τιμήν του, βρίσκεται σήμερα σε κατεχόμενο έδαφος. Η εκκλησία βρίσκεται σε άθλια κατάσταση, ενώ στο χωριό δεν έχει διασωθεί τίποτα που να θυμίζει τη ζωή του αγίου. Αντίθετα, σε μία από τις εκκλησίες του οικισμού Αφιένου, που βρίσκεται κοντά, στην ελληνική πλευρά, φυλάσσονται τα παπουτσάκια του.

Ιστορία και θρησκεία στο Αφιένου

Ο οικισμός Αφιένου βρίσκεται 20 χλμ. από τη Λάρνακα. Αν προχωρήσετε από τον κυκλικό κόμβο κατά μήκος της οδού Λάρνακα – Αγία Νάπα, στην πρώτη έξοδο πρέπει να στρίψετε αριστερά. Αυτή είναι η ευθεία οδός προς το Αφιένου. Η λοφώδης περιοχή με τη σπάνια βλάστηση προκαλεί αρχικά μια αίσθηση μελαγχολίας. Στο μυαλό στριφογυρίζουν σκέψεις για το ταραχώδες ιστορικό παρελθόν του οικισμού, για τα αποψιλωμένα δάση, για την ξηρασία και τα γεγονότα του 1974. Άλλωστε, η Αφιένα βρίσκεται σε άμεση γειτνίαση με τη γραμμή που χωρίζει σήμερα το νησί. Τη ροή των σκέψεων διακόπτει μια αλεπού που βγήκε τρέχοντας στο δρόμο. Κατά ειρωνεία της τύχης, αυτό συνέβη ακριβώς δίπλα στην πινακίδα «Προσοχή: πρόβατα».

Κατά μήκος του δρόμου μπορεί κανείς να δει το παρεκκλήσι του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου να υψώνεται πάνω σε έναν λόφο, καθώς και πινακίδες που υποδεικνύουν τα κοντινά μοναστήρια του Αγίου Επιφάνιου και της Μεταμόρφωσης του Κυρίου. Το ερευνητικό πνεύμα, ή ίσως και άλλες δυνάμεις, δεν μας επέτρεψαν να περάσουμε από δίπλα. Έτσι, βρέθηκα στο χωριό Αβδελερό. Το γυναικείο μοναστήρι της Μεταμόρφωσης του Κυρίου ιδρύθηκε εδώ σχετικά πρόσφατα. Ο πρώτος λίθος για τα θεμέλιά του τοποθετήθηκε το 1979. Σήμερα, το μέγεθος και η κλίμακα του μοναστηριού εντυπωσιάζουν. Όπως αποδείχθηκε, στις 6 Αυγούστου (την ημέρα της επίσκεψής μου) ήταν η εορτή του μοναστηριού – η Μεταμόρφωση – και όλοι οι πιστοί κερνόντουσαν γλυκά και καφέ.

Αφού έφυγα από το μοναστήρι, έφτασα πολύ γρήγορα στον οικισμό Αφιένου. Πρέπει να σημειωθεί ότι, για τα κυπριακά δεδομένα, ο οικισμός είναι αρκετά μεγάλος και, σε αντίθεση με τα ορεινά χωριά, εκεί αισθάνεται κανείς την ευρυχωρία και τη μεγαλοπρέπεια. Παράλληλα, η περιφέρεια του οικισμού ανταποκρίνεται απόλυτα στον ορισμό της «ελίτ οικιστικής ανάπτυξης». Η σύγχρονη αρχιτεκτονική και οι περιποιημένοι χώροι ευχαριστούν το μάτι. Στην κεντρική πλατεία του Αφιένου, σε μικρή απόσταση μεταξύ τους, βρίσκονται ταυτόχρονα τρεις εκκλησίες. Η παλαιότερη από αυτές – η εκκλησία της Παναγίας – χτίστηκε το 1711. Σχεδόν δίπλα της βρίσκεται ένας σύγχρονος ναός, επίσης αφιερωμένος στην Παναγία. Λίγο πιο μακριά, αριστερά της πλατείας, διακρίνεται η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου, που χτίστηκε το 1880. Τα παπουτσάκια του Σπυρίδωνα φυλάσσονται στον καινούργιο ναό της Παναγίας. Παραδόξως, ο ναός είναι ανοιχτός για τους πιστούς μόνο την Κυριακή, και για να προσκυνήσει κανείς τα παπουτσάκια, πρέπει να το ζητήσει ειδικά από τον ιερέα της εκκλησίας.

Τα φθαρμένα παπούτσια του Αγίου

Όπως είναι γνωστό από τη βιογραφία του, ο Άγιος Σπυρίδων ήταν κατά τη διάρκεια της ζωής του ενάρετος και ευσπλαχνικός. Ποτέ δεν αρνιόταν να βοηθήσει όσους είχαν ανάγκη, βοηθούσε όσους βρισκόνταν σε δύσκολη οικονομική κατάσταση. Από το 324 έως το 361 μ.Χ., ο Άγιος Σπυρίδων κατείχε το αξίωμα του επισκόπου της κυπριακής πόλης Τριμυφούσια ή Τριμυφούντα. Από εκεί προέρχεται και η προσθήκη στο όνομά του – «του Τριμυφούντα». Τηρώντας όλες τις εντολές, ο Άγιος Σπυρίδων έκανε καλό ανιδιοτελώς, ενδυνάμωνε τους κατοίκους της πόλης του στην πίστη και την ευσέβεια, ενώ πολλούς τους έφερε στο χριστιανισμό με τη δύναμη της πειθούς του. Πριν από το θάνατό του, ο Άγιος Σπυρίδων έλαβε από τον Θεό προειδοποίηση για τον επικείμενο θάνατό του και την δέχτηκε με ταπεινότητα. Στη συνέχεια, τα λείψανά του, κατά την κατάληψη της Κύπρου από τους Μουσουλμάνους, μεταφέρθηκαν αρχικά στην Κωνσταντινούπολη και στη συνέχεια στο νησί της Κέρκυρας, όπου βρίσκονται μέχρι σήμερα. Υπάρχει μια παράδοση σύμφωνα με την οποία, μετά το θάνατό του, ο Άγιος Σπυρίδων περιπλανιέται στο νησί και βοηθά τους ανθρώπους που έχουν ανάγκη, ενώ τα παπουτσάκια του φθείρονται συνεχώς. Γι’ αυτό, κατά καιρούς, οι ιερείς της εκκλησίας όπου βρίσκονται τα λείψανα του αγίου του αλλάζουν τα παπούτσια, ενώ τα φθαρμένα τα δίνουν σε άλλες εκκλησίες, όπου τα προσκυνούν οι ορθόδοξοι πιστοί. Έτσι γίνεται κατανοητή η ύπαρξη πολλών ζευγαριών παπουτσιών του αγίου σε διάφορους ναούς του κόσμου.

Αν μετά την επίσκεψή σας στον ναό επιθυμείτε να γνωρίσετε πιο βαθιά την ιστορία του χωριού και της Κύπρου γενικότερα, μπορείτε να επισκεφθείτε το δημοτικό μουσείο που βρίσκεται σε κοντινή απόσταση. Το σύγχρονο κτίριο και ο εσωτερικός σχεδιασμός του εκθεσιακού χώρου θα σας εκπλήξουν ευχάριστα. Δεν είναι πολλές οι πόλεις που μπορούν να καυχηθούν για ένα τέτοιο μουσείο. Εκεί παρουσιάζεται τόσο μια μόνιμη έκθεση αφιερωμένη στην πολιτιστική και πνευματική κληρονομιά του νησιού, όσο και τρέχουσες εκθέσεις σύγχρονης τέχνης και δημιουργίας.

Οι λάτρεις των αρχαιολογικών πάρκων μπορούν επίσης να επισκεφθούν τις ανασκαφές στην περιοχή Μαλούρα, η οποία βρίσκεται πολύ κοντά στο Αφιένου

Το καλύτερο κλεφτικό – στο Αφιένου!

Και για να ολοκληρώσετε το ταξίδι σας, πρέπει οπωσδήποτε να δοκιμάσετε το τοπικό κλεφτικό. Ακριβώς γι’ αυτό έρχονται εδώ επισκέπτες από τη Λευκωσία, τη Λάρνακα και τα γειτονικά χωριά. Ειδικά το καλοκαίρι, τα σαββατοκύριακα, ο οικισμός μετατρέπεται σε πραγματικό τουριστικό κέντρο. Τα πιο φημισμένα «κρεατοπωλεία» θεωρούνται οι ταβέρνες «Χαρούλα» και «Παπαϊωάννου». Εκεί σερβίρουν εκπληκτικό, ζουμερό αρνίσιο κρέας με τοπικό πούργουρι, πατάτες και σαλάτα. Φαινομενικά, τίποτα το ιδιαίτερο – απλά φρέσκο και αρωματικό κρέας με συνοδευτικά, αλλά το αποτέλεσμα είναι μια πραγματική γαστρονομική απόλαυση. Ακόμη και όσοι δεν είναι ιδιαίτερα λάτρεις των κρεατικών πιάτων δεν θα μείνουν αδιάφοροι. Και κάθε Κύπριος θα σας πει ότι στην Αφιένου σερβίρεται το καλύτερο κλεφτικό σε ολόκληρο τον Κύπρο.

Ανακαλύψτε νέα ενδιαφέροντα ιστορικά γεγονότα, νέα μέρη, νέους ανθρώπους και νέες γευστικές εμπειρίες. Ίσως ο νόημα της ζωής να έγκειται ακριβώς στη γνώση του κόσμου!