Ενδιαφέροντα

Χάρτης της Κύπρου: επαρχίες, πόλεις, χωριά και Πράσινη Γραμμή

Οι έξι επαρχίες της Κύπρου και οι κύριες πόλεις, η νεκρή ζώνη του ΟΗΕ, οι βρετανικές βάσεις και πού θα βρείτε επίσημο χάρτη της Κύπρου με τα χωριά.

Cyprus InformΣυντακτική ομάδα

21 Οκτωβρίου 2016 8 λεπτά ανάγνωσης

Χάρτης της Κύπρου: επαρχίες, πόλεις, χωριά και Πράσινη Γραμμή

Ελέγχθηκε: 25 Οκτωβρίου 2026.

Χάρτης της Κύπρου: εν συντομία

Η Κύπρος είναι το τρίτο μεγαλύτερο νησί της Μεσογείου: σύμφωνα με το Υφυπουργείο Τουρισμού, η έκτασή της είναι 9.251 km². Το νησί χωρίζεται σε έξι διοικητικές επαρχίες — Λευκωσία, Λεμεσό, Λάρνακα, Πάφο, Αμμόχωστο και Κερύνεια — και το διασχίζει από τα δυτικά προς τα ανατολικά η νεκρή ζώνη του ΟΗΕ, μήκους περίπου 180 χλμ.

Σε κάθε χάρτη της Κύπρου αξίζει να ξεχωρίζετε τρία επίπεδα: τις επαρχίες με τις πόλεις και τα χωριά, τη διαχωριστική γραμμή με τη νεκρή ζώνη και τις δύο βρετανικές κυρίαρχες βάσεις στον νότο. Σύμφωνα με το Υπουργείο Εξωτερικών της Κύπρου, μετά την τουρκική εισβολή του 1974 πάνω από το 36% του εδάφους της Κυπριακής Δημοκρατίας παραμένει υπό κατοχή του τουρκικού στρατού και η κυβέρνηση δεν ασκεί εκεί αποτελεσματικό έλεγχο.

Το άρθρο περιγράφει το νησί από μέσα: τι βρίσκεται πού, πώς λέγονται οι πόλεις στα ελληνικά και στα αγγλικά και πού θα βρείτε επίσημο χάρτη με τα χωριά. Η θέση της Κύπρου στον κόσμο και οι αποστάσεις από τις γειτονικές χώρες εξηγούνται σε ξεχωριστό άρθρο, «Πού βρίσκεται η Κύπρος: χάρτης και θέση του νησιού».

Οι έξι επαρχίες και οι κύριες πόλεις

Οι επαρχίες παίρνουν το όνομά τους από τις κύριες πόλεις. Η Λευκωσία (Nicosia) είναι η πρωτεύουσα στο κέντρο του νησιού. Η Λεμεσός (Limassol) βρίσκεται στη νότια ακτή, η Λάρνακα (Larnaca) στα νοτιοανατολικά και η Πάφος (Paphos) στα δυτικά.

Η Αμμόχωστος (Famagusta) βρίσκεται στην ανατολική ακτή και η Κερύνεια (Kyrenia) στη βόρεια. Ολόκληρη η επαρχία Κερύνειας και το μεγαλύτερο μέρος της επαρχίας Αμμοχώστου βρίσκονται πέρα από τη διαχωριστική γραμμή. Στο ελεγχόμενο από την κυβέρνηση τμήμα της επαρχίας Αμμοχώστου βρίσκονται το Παραλίμνι, η Αγία Νάπα και ο Πρωταράς.

Η Λευκωσία είναι διαιρεμένη πρωτεύουσα: και το βόρειο τμήμα της βρίσκεται πέρα από τη γραμμή. Σύμφωνα με την Ειρηνευτική Δύναμη του ΟΗΕ στην Κύπρο (UNFICYP), στην παλιά πόλη η νεκρή ζώνη έχει σε σημεία πλάτος μόλις λίγων μέτρων, γι’ αυτό σε λεπτομερή χάρτη του κέντρου φαίνονται δρόμοι που καταλήγουν σε οδοφράγματα.

Δήμοι και χωριά μετά τη μεταρρύθμιση του 2024

Από την 1η Ιουλίου 2024 στις ελεγχόμενες από την κυβέρνηση περιοχές ισχύει νέο σύστημα τοπικής αυτοδιοίκησης. Όπως ανέφερε ο Τύπος κατά την έναρξη της μεταρρύθμισης, 30 παλιοί δήμοι και 50 κοινότητες συνενώθηκαν σε 20 νέους δήμους, τα χωριά ομαδοποιήθηκαν σε 30 συμπλέγματα κοινοτήτων και δημιουργήθηκαν Επαρχιακοί Οργανισμοί Αυτοδιοίκησης.

Άλλοι εννέα δήμοι — Ακανθού, Αμμόχωστος, Καραβάς, Κερύνεια, Κυθρέα, Λάπηθος, Λευκόνοικο, Λύση και Μόρφου — βρίσκονται στο κατεχόμενο τμήμα. Σύμφωνα με την Ένωση Δήμων Κύπρου, διατηρούν τη νομική τους υπόσταση, ενώ οι δήμαρχοι και τα δημοτικά τους συμβούλια λειτουργούν προσωρινά στις ελεύθερες περιοχές· συνολικά στην Κύπρο υπάρχουν 29 δήμοι.

Γι’ αυτό, στους παλιούς και στους νέους χάρτες, καθώς και στα έγγραφα, το ίδιο χωριό μπορεί να αναφέρεται με διαφορετικό τρόπο: ως αυτόνομη κοινότητα ή ως τμήμα συνενωμένου δήμου. Η τρέχουσα διοικητική διαίρεση πρέπει να επαληθεύεται από επίσημες πηγές και όχι από τουριστικούς χάρτες προηγούμενων ετών.

Η διαχωριστική γραμμή και η νεκρή ζώνη του ΟΗΕ

Η νεκρή ζώνη, γνωστή και ως Πράσινη Γραμμή, ακολουθεί τις γραμμές όπου σταμάτησαν τα στρατεύματα μετά την κατάπαυση του πυρός της 16ης Αυγούστου 1974. Σύμφωνα με την UNFICYP, εκτείνεται σε μήκος περίπου 180 χλμ.: στην παλιά Λευκωσία το πλάτος της είναι λίγα μέτρα, αλλού μερικά χιλιόμετρα.

Δεν είναι έρημη λωρίδα. Σύμφωνα με την UNFICYP, σε χωριά και περιοχές πολιτικής χρήσης μέσα στη ζώνη ζουν ή εργάζονται πάνω από 10.000 άνθρωποι, και η Πύλα είναι το μόνο χωριό όπου ζουν δίπλα δίπλα Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι. Εκτός των περιοχών πολιτικής χρήσης οι πολίτες χρειάζονται άδεια της UNFICYP.

Η γραμμή επιτρέπεται να διασχίζεται μόνο από τα επίσημα σημεία διέλευσης. Το Τμήμα Τελωνείων της Κυπριακής Δημοκρατίας, στον κατάλογο που ενημερώθηκε στις 25 Νοεμβρίου 2021, αναφέρει το Λήδρα Πάλας και την οδό Λήδρας στη Λευκωσία (μόνο για πεζούς), τον Άγιο Δομέτιο, Αστρομερίτη — Ζώδια, Κάτω Πύργο — Καραβοστάσι, Λεύκα — Απλίκι και Δερύνεια, καθώς και την Πέργαμο και τα Στροβίλια στη βρετανική βάση Δεκέλειας.

Οι βρετανικές βάσεις Ακρωτηρίου και Δεκέλειας

Οι δύο Περιοχές Κυρίαρχων Βάσεων του Ηνωμένου Βασιλείου παρέμειναν υπό βρετανική δικαιοδοσία βάσει της Συνθήκης Εγκαθίδρυσης της Κυπριακής Δημοκρατίας του 1960. Σύμφωνα με τη διοίκηση των βάσεων, καλύπτουν το 3% της έκτασης του νησιού, συνολικά 98 τετραγωνικά μίλια: η βάση Ακρωτηρίου κοντά στη Λεμεσό 47,5 και η βάση Δεκέλειας κοντά στη Λάρνακα 50,5.

Το μεγαλύτερο μέρος της γης στις βάσεις ανήκει σε ιδιώτες και όχι στη βρετανική κυβέρνηση. Σύμφωνα με στοιχεία της διοίκησης, στο έδαφος των βάσεων ζουν περίπου 10.000 Κύπριοι, ενώ μέσα στη βάση Δεκέλειας υπάρχουν τρεις θύλακες της Δημοκρατίας: η Ορμήδεια, η Ξυλοτύμπου και ο ηλεκτροπαραγωγός σταθμός Δεκέλειας.

Στους χάρτες, οι βάσεις συνήθως επισημαίνονται με ξεχωριστό περίγραμμα. Αυτό είναι σημαντικό για τους ταξιδιώτες: εντός των βάσεων ισχύουν οι κανόνες της διοίκησής τους, μεταξύ άλλων στις παραλίες και κοντά σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις, ενώ τα σημεία διέλευσης Περγάμου και Στροβιλιών βρίσκονται μέσα στη βάση Δεκέλειας.

Βουνά, πεδιάδες και ακτογραμμή

Το ανάγλυφο χωρίζει το νησί σε διάφορες περιοχές. Στο κέντρο και στα νοτιοδυτικά υψώνεται η οροσειρά του Τροόδους, κατά μήκος της βόρειας ακτής εκτείνεται η οροσειρά Πενταδάκτυλος, ή οροσειρά της Κερύνειας, ενώ ανάμεσά τους βρίσκεται η πεδιάδα της Μεσαορίας, όπου βρίσκεται η Λευκωσία. Στα άκρα του νησιού βρίσκονται παράκτιες πεδιάδες και κοιλάδες ποταμών.

Το ψηλότερο σημείο της Κύπρου είναι ο Όλυμπος, ή Χιονίστρα, στο Τρόοδος: σύμφωνα με το Τμήμα Δασών, το υψόμετρό του είναι 1.952 μ. Στον χάρτη του Τροόδους συγκεντρώνονται ορεινά χωριά, μοναστήρια και μονοπάτια, ενώ οι κύριες πόλεις, εκτός από τη Λευκωσία, βρίσκονται στις ακτές.

Το σχήμα του νησιού φαίνεται καθαρά στον χάρτη: στα ανατολικά εκτείνεται σε μια μακρά και στενή χερσόνησο, την Καρπασία, ενώ στα δυτικά καταλήγει στη χερσόνησο του Ακάμα· οι προεξοχές αυτές διακρίνονται και στις δορυφορικές φωτογραφίες.

Πού θα βρείτε επίσημο χάρτη με τα χωριά

Τους επίσημους χάρτες της Κύπρου εκπονεί το Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας του Υπουργείου Εσωτερικών. Στην πύλη του υπάρχει ενότητα διαδραστικών χαρτών (Interactive Maps) και η γεωπύλη INSPIRE· η προεπιλεγμένη γλώσσα είναι τα ελληνικά και υπάρχει αγγλική έκδοση.

Έντυπους τουριστικούς χάρτες του νησιού και των πόλεων συνήθως διαθέτουν τα γραφεία πληροφοριών του Υφυπουργείου Τουρισμού, ενώ υλικό για ταξιδιώτες δημοσιεύει το visitcyprus.com. Στις πινακίδες των δρόμων τα τοπωνύμια γράφονται στα ελληνικά και με λατινικούς χαρακτήρες, γι’ αυτό είναι χρήσιμο να γνωρίζετε και τις δύο μορφές.

Πριν ταξιδέψετε στα βόρεια, ελέγξτε τον τρέχοντα κατάλογο των σημείων διέλευσης στην ιστοσελίδα του Τμήματος Τελωνείων και τους κανόνες διέλευσης. Ο χάρτης δείχνει δρόμους που διασχίζουν τη διαχωριστική γραμμή, όμως η διέλευση επιτρέπεται μόνο από τα επίσημα σημεία και εκτός των περιοχών πολιτικής χρήσης η είσοδος στη νεκρή ζώνη χωρίς άδεια της UNFICYP απαγορεύεται.

Συνέχεια του σχεδιασμού

Επίσημες πηγές

Η Κύπρος από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, Σεπτέμβριος 2024 · Φωτογραφία: NASA Johnson Space Center · Public domain · μετατροπή σε WebP και αλλαγή μεγέθους.

Ειδήσεις και άρθρα για την Κύπρο — στο Telegram Εγγραφείτε για να μη χάνετε χρήσιμα άρθρα.

Εγγραφή