Κυπριακή υπηκοότητα και διαβατήριο: πλεονεκτήματα και τρόποι απόκτησης

Ελέγχθηκε: 29 Οκτωβρίου 2026.

Κυπριακή υπηκοότητα και διαβατήριο: τα βασικά

Την υπηκοότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας (Cypriot citizenship) τη ρυθμίζει ο περί Αρχείου Πληθυσμού Νόμος 141(I)/2002 (Civil Registry Law). Οι οδοί είναι τρεις: γέννηση ή καταγωγή, εγγραφή ως πολίτη λόγω γάμου ή κυπριακής καταγωγής και πολιτογράφηση με βάση τα έτη νόμιμης διαμονής.

Ο Κύπριος πολίτης είναι ταυτόχρονα πολίτης της ΕΕ, και κανονικό κυπριακό διαβατήριο (Cypriot passport) εκδίδεται μόνο σε πολίτες της Δημοκρατίας. Για αλλοδαπούς ο νόμος προβλέπει μόνο ειδικά έγγραφα, όπως το διαβατήριο πρόσφυγα ή το προσωρινό διαβατήριο. Το επενδυτικό πρόγραμμα έχει τερματιστεί: σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η Κύπρος σταμάτησε να δέχεται νέες αιτήσεις στο πλαίσιό του την 1η Νοεμβρίου 2020.

Την υπηκοότητα και τα διαβατήρια τα χειρίζεται το Αρχείο Πληθυσμού του Υπουργείου Εσωτερικών (Ministry of Interior). Το πρώην Τμήμα Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης (ΤΑΠΜ, CRMD) έγινε το 2024 Τμήμα Μετανάστευσης του Υφυπουργείου Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας, ενώ η υπηκοότητα, τα διαβατήρια και τα δελτία ταυτότητας παρέμειναν στο Υπουργείο Εσωτερικών.

Τι δίνει η κυπριακή υπηκοότητα

Η Κύπρος είναι μέλος της ΕΕ από την 1η Μαΐου 2004, και κάθε Κύπριος πολίτης είναι πολίτης της Ένωσης. Όπως εξηγεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η ιθαγένεια της Ένωσης προστίθεται στην εθνική ιθαγένεια και δεν την αντικαθιστά.

Σύμφωνα με τον κατάλογο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο πολίτης της ΕΕ μπορεί να ζει και να κυκλοφορεί ελεύθερα στις χώρες της Ένωσης, να ψηφίζει και να είναι υποψήφιος στις ευρωεκλογές και στις τοπικές εκλογές στον τόπο διαμονής του, και εκτός ΕΕ, όπου η χώρα του δεν έχει πρεσβεία, να λαμβάνει βοήθεια από το προξενείο οποιασδήποτε χώρας της Ένωσης.

Η κυπριακή νομοθεσία κατά κανόνα επιτρέπει τη διπλή υπηκοότητα: ο νόμος αναφέρεται ρητά σε πολίτες της Δημοκρατίας που έχουν και ιθαγένεια ξένης χώρας. Στην πολιτογράφηση, το Υπουργικό Συμβούλιο, με πρόταση του Υπουργού, μπορεί να απορρίψει την αίτηση αν ο αιτητής δεν αποκηρύξει την άλλη υπηκοότητα, ενώ το αν θα διατηρηθεί η προηγούμενη υπηκοότητα εξαρτάται και από τη νομοθεσία της άλλης χώρας.

Ταξίδια με κυπριακό διαβατήριο

Μέσα στην ΕΕ, καθώς και στην Ισλανδία, το Λιχτενστάιν, τη Νορβηγία και την Ελβετία, σύμφωνα με την πύλη της ΕΕ Your Europe, στον Κύπριο πολίτη αρκεί διαβατήριο ή δελτίο ταυτότητας (ID card), το οποίο εκδίδει επίσης το Αρχείο Πληθυσμού του Υπουργείου Εσωτερικών.

Η Κύπρος δεν είναι ακόμη πλήρες μέλος του χώρου Σένγκεν: σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Συμβούλιο της ΕΕ δεν έχει άρει τους ελέγχους στα εσωτερικά της σύνορα, γι’ αυτό στις μετακινήσεις μεταξύ Κύπρου και χωρών Σένγκεν τα έγγραφα ελέγχονται στα σύνορα.

Για τις υπόλοιπες χώρες χρειάζεται διαβατήριο και για ορισμένες από αυτές και βίζα· πριν ταξιδέψετε, ελέγξτε τους όρους εισόδου της χώρας και τις ταξιδιωτικές οδηγίες του Υπουργείου Εξωτερικών της Κύπρου στο gov.cy.

Γέννηση, καταγωγή και γάμος

Πρόσωπο που γεννήθηκε στις 16 Αυγούστου 1960 ή αργότερα είναι Κύπριος πολίτης, εφόσον κατά τη γέννησή του τουλάχιστον ένας γονέας του ήταν πολίτης της Δημοκρατίας. Η γέννηση στην Κύπρο από μόνη της δεν δίνει υπηκοότητα σε παιδιά αλλοδαπών, και για όσους γεννήθηκαν στην Κύπρο ο κανόνας δεν εφαρμόζεται αν η είσοδος ή η παραμονή ενός από τους γονείς ήταν παράνομη, εκτός αν το Υπουργικό Συμβούλιο αποφάσισε διαφορετικά.

Για όσους γεννήθηκαν στο εξωτερικό, η υπηκοότητα κατοχυρώνεται με εγγραφή της γέννησης με το έντυπο M121, το οποίο για ανήλικο το υποβάλλει ο γονέας που είναι Κύπριος πολίτης. Αν ο γονέας έγινε πολίτης μετά τη γέννηση του παιδιού, ο ανήλικος εγγράφεται ως πολίτης με το έντυπο M126. Ενήλικες που γεννήθηκαν στις 16 Αυγούστου 1960 ή αργότερα υποβάλλουν το έντυπο M123, αν ο πρόγονός τους κατέστη Βρετανός υπήκοος βάσει των περί Προσαρτήσεως της Κύπρου Διαταγμάτων ή γεννήθηκε εδώ μεταξύ 5 Νοεμβρίου 1914 και 16 Αυγούστου 1960 από γονείς που διέμεναν συνήθως στην Κύπρο.

Ο/η σύζυγος ή ο/η σύμβιος Κύπριου πολίτη υποβάλλει το έντυπο M125 μετά από τρία χρόνια γάμου ή πολιτικής συμβίωσης, σύμφωνα με τη σελίδα του Υπουργείου Εσωτερικών της 1ης Ιουλίου 2025· αν το ζευγάρι ζει στην Κύπρο, πρέπει να διαμένει εδώ τουλάχιστον έξι μήνες τον χρόνο και συνολικά δύο από τα τρία τελευταία χρόνια. Η οδός αυτή είναι κλειστή για όσους εισήλθαν ή διέμειναν παράνομα στην Κύπρο, με εξαίρεση που μπορεί να κάνει ο Υπουργός για σύζυγο που παρέμενε παράνομα στις ελεγχόμενες από τη Δημοκρατία περιοχές.

Πολιτογράφηση και οι αλλαγές του 2023

Η πολιτογράφηση είναι η γενική οδός για αλλοδαπούς. Τις προϋποθέσεις της τις αναθεώρησε ο Νόμος 149(I)/2023, ο οποίος, σύμφωνα με το Υπουργείο Εσωτερικών, ισχύει από τις 19 Δεκεμβρίου 2023, και στη συνέχεια τις διευκρίνισε ο Νόμος 76(I)/2024. Απαιτείται νόμιμη και συνεχής διαμονή στην Κύπρο κατά τους 12 μήνες πριν από την υποβολή της αίτησης· απουσίες που δεν υπερβαίνουν συνολικά τις 90 ημέρες δεν διακόπτουν το διάστημα αυτό.

Επιπλέον, κατά τα 10 χρόνια που προηγούνται αυτών των 12 μηνών, ο αιτητής πρέπει να έχει συμπληρώσει τουλάχιστον επτά χρόνια νόμιμης διαμονής ή υπηρεσίας στη δημόσια υπηρεσία της Δημοκρατίας. Απαιτούνται επίσης καλός χαρακτήρας, γνώση της ελληνικής σε επίπεδο Β1, από την οποία εξαιρούνται οι απόφοιτοι λυκείου ή πανεπιστημίου με γλώσσα διδασκαλίας την ελληνική, εξέταση για τη σύγχρονη πραγματικότητα της Κύπρου, κατάλληλο κατάλυμα, σταθεροί πόροι και πρόθεση διαμονής στη Δημοκρατία. Δεν υπολογίζεται ο χρόνος διαμονής με άδεια φοιτητή, ως αιτητή διεθνούς προστασίας ή με συμπληρωματική ή προσωρινή προστασία.

Για εργαζόμενους υψηλής ειδίκευσης σε εταιρείες που πληρούν τα κριτήρια του Υπουργικού Συμβουλίου, αντί για επτά χρόνια αρκούν τέσσερα με γνώση ελληνικών επιπέδου Α2 ή τρία με επίπεδο Β1. Σύμφωνα με το Υπουργείο Εσωτερικών, ο αιτητής πρέπει να έχει εργαστεί σε τέτοια εταιρεία τουλάχιστον δύο χρόνια πριν από την αίτηση και να εργάζεται σε αυτήν την ημέρα της υποβολής και της εξέτασής της· η ταχεία εξέταση, που δεν υπερβαίνει τους οκτώ μήνες, κοστίζει 5.000 ευρώ. Τη διαδικασία και τα δικαιολογητικά θα βρείτε στον οδηγό μας για την απόκτηση κυπριακής υπηκοότητας με πολιτογράφηση.

Πώς ο Κύπριος πολίτης εκδίδει διαβατήριο

Σύμφωνα με τη σελίδα του Υπουργείου Εσωτερικών της 20ής Ιουνίου 2025, η αίτηση για διαβατήριο υποβάλλεται ηλεκτρονικά στο gov.cy ή αυτοπροσώπως: κατά τον νόμο, αιτήσεις παραλαμβάνουν οι Επαρχιακές Διοικήσεις, τα Κέντρα Εξυπηρέτησης του Πολίτη (ΚΕΠ) και τα Κέντρα Πολίτη στα ταχυδρομεία (ΚΕΠΟ), και στο εξωτερικό οι κυπριακές προξενικές αρχές. Σε κάθε περίπτωση χρειάζεται αυτοπρόσωπη παρουσία για τη φωτογραφία, τα δακτυλικά αποτυπώματα και την υπογραφή· παιδιά κάτω των δώδεκα ετών δεν δίνουν δακτυλικά αποτυπώματα και υπογραφή.

Χρειάζονται αίτηση, φωτογραφία, δελτίο ταυτότητας και το προηγούμενο διαβατήριο, αν υπάρχει· όσοι έγιναν πολίτες με πολιτογράφηση ή εγγραφή και δεν έχουν κυπριακή ταυτότητα προσκομίζουν επιπλέον τα πρωτότυπα του αλλοδαπού πιστοποιητικού γέννησης και του πιστοποιητικού πολιτογράφησης ή εγγραφής. Για ανήλικο απαιτείται η συγκατάθεση και των δύο γονέων, εκτός αν ο ένας έχει την αποκλειστική γονική μέριμνα.

Το διαβατήριο ενήλικα ισχύει 10 χρόνια, του ανηλίκου πέντε, ενώ σε εφήβους 15 έως 18 ετών που δεν έχουν εκπληρώσει τις στρατιωτικές τους υποχρεώσεις εκδίδεται διαβατήριο περιορισμένης χρονικής διάρκειας. Κατά την ημερομηνία ελέγχου, το διαβατήριο ενήλικα κοστίζει €70, του ανηλίκου €45, και η ταχεία έκδοση €50 επιπλέον. Το κανονικό είναι έτοιμο σε περίπου 15 εργάσιμες ημέρες, μέσω προξενείου σε έως τρεις μήνες· παραλαμβάνεται εκεί όπου υποβλήθηκε η αίτηση, ενώ το διαβατήριο ταχείας έκδοσης από την Επαρχιακή Διοίκηση Λευκωσίας.

Τι να ελέγξετε πριν από την αίτηση

Ισχύοντες κανόνες. Ο νόμος τροποποιείται συχνά και οι αιτήσεις πολιτογράφησης εξετάζονται με βάση το καθεστώς που ισχύει κατά την εξέτασή τους, γι’ αυτό ελέγξτε προϋποθέσεις, έντυπα και τέλη στο gov.cy και στο cylaw.org.

Η δική σας οδός. Κάθε βάση απόκτησης έχει το δικό της έντυπο, δικαιολογητικά και τέλος, και τα αλλοδαπά έγγραφα πρέπει να μεταφραστούν επίσημα και να επικυρωθούν.

Εγγυήσεις. Οι επίσημες σελίδες δεν αναφέρουν χρόνους εξέτασης για τις αιτήσεις υπηκοότητας, εκτός από την ταχεία πολιτογράφηση, και η πλήρωση των προϋποθέσεων δεν εγγυάται έγκριση. Όποιος απέκτησε την υπηκοότητα με δόλο ή απόκρυψη γεγονότων μπορεί να τη στερηθεί. Αγορά υπηκοότητας δεν προβλέπεται: η διάταξη για το επενδυτικό πρόγραμμα διαγράφηκε με τον Νόμο 224(I)/2025, και οι προηγούμενοι κανόνες εφαρμόζονται μόνο σε αιτήσεις που υποβλήθηκαν έως τις 30 Οκτωβρίου 2020.

Συνέχεια του σχεδιασμού

• Κυπριακή υπηκοότητα μέσω πολιτογράφησης
• Άδειες διαμονής στην Κύπρο: διαδικασίες για πολίτες της ΕΕ και εκτός ΕΕ
• ΚΕΠ στην Κύπρο: Κέντρα Εξυπηρέτησης του Πολίτη, διευθύνσεις, ραντεβού

Επίσημες πηγές

• Υπουργείο Εσωτερικών: Διαβατήρια
• Υπουργείο Εσωτερικών: Απόκτηση κυπριακής υπηκοότητας με πολιτογράφηση (αίτηση Μ127)
• CyLaw: Ο περί Αρχείου Πληθυσμού Νόμος 141(I)/2002, ενοποιημένο κείμενο
• Your Europe: Ταξιδιωτικά έγγραφα για πολίτες της ΕΕ
• Ευρωπαϊκή Επιτροπή: Ιθαγένεια της ΕΕ
• Ευρωπαϊκή Επιτροπή: Υπόθεση για τα προγράμματα υπηκοότητας επενδυτών

Οι σημαίες της Κύπρου και της ΕΕ πάνω από το κέντρο της Λευκωσίας · Φωτογραφία: EUCyprus · CC BY-SA 3.0 · μετατροπή σε WebP και αλλαγή μεγέθους.