Η εξυγίανση των ΜΕΔ στις κυπριακές τράπεζες αφήνει σημαντικό ιδιωτικό χρέος εκτός τραπεζών

Λευκωσία, Κύπρος. Η Κύπρος έχει εξαλείψει σε μεγάλο βαθμό τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια του τραπεζικού της τομέα, ωστόσο εξακολουθεί να υπάρχει ένα σημαντικό πρόβλημα ιδιωτικού χρέους εκτός των ισολογισμών των τραπεζών, σύμφωνα με τον Ξένιο Σωκράτου του τμήματος ανάλυσης κινδύνων της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου.

Σε ανάλυση που δημοσιεύθηκε στον ιστότοπο της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, ο Σωκράτους ανέφερε ότι η βελτίωση στους ισολογισμούς των τραπεζών δεν σημαίνει ότι το υποκείμενο πρόβλημα χρέους έχει εξαφανιστεί.

Μετασχηματισμός του τραπεζικού τομέα

Ο κ. Σωκράτου ανέφερε ότι η Κύπρος έχει υποστεί μία από τις πιο δραματικές μεταμορφώσεις στον ευρωπαϊκό τραπεζικό τομέα, μεταβαίνοντας από επίπεδα μη εξυπηρετούμενων δανείων που πλησίαζαν το ήμισυ του συνολικού δανεισμού σε ένα τραπεζικό σύστημα του οποίου οι δείκτες ποιότητας ενεργητικού ευθυγραμμίζονται πλέον σε μεγάλο βαθμό με τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

«Το πρόβλημα των μη εξυπηρετούμενων δανείων δεν ήταν ποτέ απλώς ένας τραπεζικός δείκτης. Ήταν ένας μακροοικονομικός περιορισμός», δήλωσε ο κ. Σωκράτου.

Οι μεγάλοι όγκοι μη εξυπηρετούμενων δανείων είχαν δεσμεύσει το τραπεζικό κεφάλαιο, είχαν καταναλώσει διοικητικούς πόρους και είχαν περιορίσει την ικανότητα των τραπεζών να χρηματοδοτούν την οικονομία, ανέφερε. Πρόσθεσε ότι τα βαριά χρεωμένα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις είχαν την τάση να αναβάλλουν τις επενδύσεις και την κατανάλωση.

Οι ρίζες της κρίσης χρέους

Οι ρίζες της κρίσης εκτείνονται πριν από το 2013, ανέφερε ο κ. Σωκράτου, όταν η ταχεία πιστωτική ανάπτυξη, η αύξηση των καταθέσεων και η σημαντική επέκταση της χρηματοδότησης ακινήτων και κατοικιών ακολούθησαν την ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την υιοθέτηση του ευρώ.

Αυτό είχε ως αποτέλεσμα οι τράπεζες να εκτεθούν σε μεγάλο βαθμό σε εταιρείες ανάπτυξης ακινήτων, νοικοκυριά και επιχειρήσεις που συνδέονταν με τους τομείς των κατασκευών και των ακινήτων. Το τραπεζικό σύστημα έγινε επίσης δυσανάλογα μεγάλο σε σχέση με την οικονομία και εκτέθηκε σημαντικά στην Ελλάδα.

Πρακτικές δανειοδότησης και αναδιάρθρωσης

Ο κ. Σωκράτου επισήμανε τις πρακτικές χορήγησης δανείων που έδιναν υπερβολική βαρύτητα στην αξία των ακινήτων που χρησίμευαν ως εξασφαλίσεις, αντί της πραγματικής ικανότητας αποπληρωμής των δανειοληπτών.

Κατά τη διάρκεια των ετών της οικονομικής άνθησης, αυτό δημιούργησε μια ψευδή αίσθηση ασφάλειας, ενώ η ανεπαρκής δημιουργία προβλέψεων επέτρεψε στα δάνεια να φαίνονται υγιή ακόμη και μετά την επιδείνωση της οικονομικής θέσης των δανειοληπτών, ανέφερε.

Επίσης, ανέφερε τη διαδεδομένη χρήση πρακτικών αναδιάρθρωσης του τύπου «extend and pretend», στο πλαίσιο των οποίων παρατείνονταν οι περίοδοι αποπληρωμής και ενίοτε εξασφαλιζόταν πρόσθετη εγγύηση, παρά τις ενδείξεις ότι οι δανειολήπτες δεν μπορούσαν πλέον να εξυπηρετήσουν το χρέος τους με βιώσιμο τρόπο.