Αλόνα

Για τους Ευρωπαίους, τα ορεινά χωριά της Κύπρου αποτελούν εξίσου αγαπημένο προορισμό διακοπών με τις παραθαλάσσιες πόλεις. Η αξία του Τροόδους (Τροόδος) είναι από καιρό γνωστή σε όσους αγαπούν να καθίσουν ένα ζεστό καλοκαιρινό βράδυ, απολαμβάνοντας τη δροσιά, την υπέροχη φύση και τον καθαρό αέρα του βουνού.

Το ευεργετικό ορεινό κλίμα και η φυσική αφθονία

Για όσους τους ελκύουν οι περιπέτειες και η εξερεύνηση κρυφών τοποθεσιών μακριά από τα συνηθισμένα μονοπάτια, θα είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον να γνωρίσουν την ελάχιστα γνωστή περιοχή της Πετσίλιας και ένα από τα πιο ενδιαφέροντα χωριά της περιοχής – την Αλόνα. Η Πετσίλια είναι μια ορεινή περιοχή ανατολικά του όρους Όλυμπος, η οποία εκτείνεται στις ανατολικές πλαγιές του όρους Τρόδος. Μέρος της περιοχής βρίσκεται στην επαρχία Λεμεσού, ενώ ένα άλλο μέρος ανήκει στην επαρχία Λευκωσίας.

Ο ορεινός χαρακτήρας της Πετσίλιας συμβάλλει στο να είναι το καλοκαίρι εδώ ξηρό και σχετικά δροσερό, ενώ η ίδια η περιοχή είναι δημοφιλής στους ντόπιους και τους επισκέπτες του νησιού που επιθυμούν να ξεφύγουν από την εξαντλητική ζέστη, ικανοποιώντας παράλληλα την περιέργειά τους ως ταξιδιώτες. Χάρη στους υγρούς χειμώνες, εδώ μπορεί κανείς να παρατηρήσει πλούσια βλάστηση καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Πριν από πολλά χρόνια η Πετσίλια ήταν καλυμμένη με πυκνά δάση, ωστόσο με την πάροδο του χρόνου η υλοτομία και οι ζημιές που προκάλεσαν στα δάση τα κατοικίδια ζώα είχαν αρνητικές επιπτώσεις στη φύση. Αξίζει να σημειωθεί ότι το μικροκλίμα της περιοχής είναι ιδανικό για την καλλιέργεια ποικίλων φρούτων – δεν υπάρχει τίποτα που να μην υπάρχει στην Πετσίλια: δαμάσκηνα και αγριομηλιά, βερίκοκα και μήλα, αχλάδια και κεράσια, αμύγδαλα, καρύδια και φουντούκια, αιωνόβιες ελιές κ.λπ.

Και φτάνουμε στον προορισμό του ταξιδιού μας – το χωριό Αλόνα, που βρίσκεται στη βόρεια πλευρά των βουνών και οριοθετείται από τις κορυφές Παπούτσα (Papoutsa) και Μαδάρι (Madari), σε υψόμετρο 1.200 μέτρων πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας. Η ύπαρξή του ήταν γνωστή ήδη από τις αρχές της περιόδου της φραγκικής κυριαρχίας. Το Αλόνα αποτελεί ένα από τα ομορφότερα χωριά της περιοχής, με παραδοσιακά πέτρινα σπιτάκια και πλούσιους καταπράσινους κήπους. Ο δρόμος που διασχίζει το χωριό περνά μέσα από κήπους με φουντουκιές, κερασιές, αμυγδαλιές και μηλιές.

Ο πληθυσμός του χωριού «γερνά»

Ο πληθυσμός της Αλόνας και των γειτονικών χωριών της περιοχής της Πετσίλιας αποτελούταν παραδοσιακά από Ελληνοκύπριους χριστιανικής θρησκείας. Οι Τουρκοκύπριοι δεν εγκαταστάθηκαν σε αυτές τις περιοχές κατά την περίοδο από το 1572 έως το 1964, αλλά πολλοί από αυτούς ερχόντουσαν εδώ για διακοπές.

Το όνομα του χωριού πιθανότατα προέρχεται από μια μεγάλη πεδινή έκταση που βρίσκεται κάτω από το χωριό. Αυτή η έκταση ονομάστηκε «αλόνι» ως ένδειξη ότι στα παλιά χρόνια εδώ γινόταν το αλώνισμα των δεμάτων που είχαν μαζευτεί.

Δυστυχώς, κατά τον 20ό και τον 21ο αιώνα, νέοι και ενεργητικοί άνθρωποι έφευγαν από τα ορεινά χωριά, αναζητώντας εργασία στις πόλεις, επιδιώκοντας να αποκτήσουν εκπαίδευση και να φτιάξουν μια καλύτερη ζωή. Εξαιτίας αυτού, η μέση ηλικία των κατοίκων της περιοχής αυξήθηκε σημαντικά. Ωστόσο, παρά την αποχώρησή τους, οι περισσότεροι από αυτούς διατήρησαν τη σύνδεση με τις οικογένειές τους, δεν ξέχασαν τις ρίζες τους, και γι’ αυτό ακριβώς κατά τη διάρκεια των εορτών καταφθάνουν εδώ πολλοί επισκέπτες και συγγενείς.

Ο δρόμος προς την αναγέννηση και την επιστροφή στις ρίζες

Τον τελευταίο καιρό στην περιοχή υλοποιήθηκαν μια σειρά έργων, τα οποία έχουν ως στόχο την αναβίωση των απομακρυσμένων χωριών, τη διατήρηση των παραδόσεων και των εθίμων και τη μετάδοσή τους στη νέα γενιά. Και τώρα οι επισκέπτες της Αλόνα μπορούν να θαυμάσουν τα παλιά ανακαινισμένα σπιτάκια, περπατώντας στα στενά γραφικά δρομάκια. Εδώ μπορεί κανείς να δει επίσης κοπέλες, ντυμένες με παραδοσιακές φορεσιές του παρελθόντος, που κουβαλούν στους ώμους τους πήλινες κανάτες γεμάτες νερό, καθώς και άνδρες με «βράκα» – φαρδιά παντελόνια, οι οποίοι οδηγούν με λουριά φορτωμένα γαϊδουράκια στα στενά χωριάτικα μονοπάτια.

Σε όλη την Αλόνα είναι διάσπαρτα πέτρινα σπιτάκια με ξύλινα μπαλκόνια και κεραμοσκεπές, τα οποία αποτελούν παράδειγμα της αγροτικής αρχιτεκτονικής της Κύπρου. Αναμφίβολα, η Αλόνα παρουσιάζει αρχιτεκτονικό, ιστορικό και πολιτιστικό ενδιαφέρον και αξίζει να κάνετε μια παράκαμψη από τον κεντρικό δρόμο.

Στο χωριό σώζονται δύο παλιές εκκλησίες, η κυριότερη από τις οποίες είναι η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου, στην οποία σώζεται μια πολύτιμη εικόνα του αγίου. Στο χωριό υπάρχει επίσης βιβλιοθήκη και τράπεζα. Παρεμπιπτόντως, στο χωριό κατοικεί ο γνωστός σύγχρονος Κύπριος ζωγράφος Τηλέμαχος Κάντος, ο οποίος απεικονίζει στους πίνακές του κυρίως τα γύρω ορεινά τοπία.

Τα πανηγύρια του χωριού — γιορτή για όλους!

Κάθε χρόνο διοργανώνονται στο χωριό δύο πανηγύρια, τα οποία, χωρίς καμία αμφιβολία, αξίζει να επισκεφθείτε.

Το πρώτο από αυτά πραγματοποιείται την Ημέρα της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, στις 15 Αυγούστου. Αυτή την ημέρα μπορείτε να επισκεφθείτε το χωριό και να συμμετάσχετε στη θεία λειτουργία, καθώς και να δοκιμάσετε την παραδοσιακή κυπριακή κουζίνα και τα ποτά και να γιορτάσετε μαζί με τους ντόπιους.

Το δεύτερο φεστιβάλ – το Φεστιβάλ Ζιβάνια – έχει ως στόχο τη διάδοση της κουλτούρας παραγωγής αυτού του ποτού και των παραδόσεων του ορεινού Τροδόσου στους επισκέπτες και τους κατοίκους του νησιού. Συνήθως διοργανώνεται στις αρχές Νοεμβρίου (το 2015 το φεστιβάλ θα πραγματοποιηθεί στις 8 Νοεμβρίου).

Στο πλαίσιο της γιορτής πραγματοποιείται επίδειξη της διαδικασίας παρασκευής της ζιβανίας. Στο κέντρο της Αλόνας διοργανώνονται διάφοροι διαγωνισμοί και αγώνες, ενώ στα περίπτερα πωλούνται προϊόντα από τοπικούς παραγωγούς, τα οποία μπορείτε να δοκιμάσετε επί τόπου. Επίσης, μπορείτε να συμμετάσχετε σε μουσικά και χορευτικά προγράμματα.

Το αποκορύφωμα του φεστιβάλ αποτελεί η ανακήρυξη του «μήνα της ζιβάνιας», κατά τη διάρκεια του οποίου αυτό το παραδοσιακό κυπριακό αλκοολούχο ποτό θα προωθείται ενεργά στην αγορά της Κύπρου: κατά τη διάρκεια αυτού του μήνα, στα αεροδρόμια και τα ξενοδοχεία του νησιού προσφέρεται δωρεάν στους επισκέπτες η ευκαιρία να δοκιμάσουν ζιβάνια και παραδοσιακά μεζέδες (αποξηραμένα φρούτα, σουζούκια, ξηρούς καρπούς κ.λπ.).

Έτσι, η Αλόνα προσφέρει στους επισκέπτες της όχι μόνο την ευκαιρία να θαυμάσουν τις υπέροχες πανοραμικές θέες. Η πλούσια τοπική χλωρίδα και πανίδα προσελκύει στο χωριό ειδικούς στα βότανα, ορνιθολόγους, εντομολόγους και όλους όσους ενδιαφέρονται για τη φύση της Κύπρου. Για εμάς, η Αλόνα έγινε μια ακόμη από τις ελάχιστα γνωστές πτυχές του θησαυρού που ονομάζεται Κύπρος!