Πόλη Βόρεια Κύπρος

Κερύνεια: το λιμάνι, η παλιά πόλη και σχέδιο επίσκεψης

ΠεριφέρειαΒόρεια Κύπρος

ΤύποςΠόλη

Σχετικά με το μέρος

Ελέγχθηκε: 25 Οκτωβρίου 2026.

Κερύνεια: εν συντομία

Η Κερύνεια (Kyrenia) είναι πόλη στη βόρεια ακτή της Κύπρου με παλιό λιμάνι κάτω από τα τείχη του μεσαιωνικού κάστρου. Είναι το κέντρο της ομώνυμης επαρχίας, η οποία από το 1974 βρίσκεται ολόκληρη στο κατεχόμενο βόρειο τμήμα του νησιού· στον βορρά η πόλη αποκαλείται με το τουρκικό όνομα Γκίρνε (Girne).

Σύμφωνα με την Ένωση Δήμων Κύπρου, ο Δήμος Κερύνειας είναι ένας από τους εννέα δήμους υπό τουρκική στρατιωτική κατοχή. Διατηρεί τη νομική του υπόσταση, ενώ ο δήμαρχος και το δημοτικό του συμβούλιο λειτουργούν προσωρινά στις ελεύθερες περιοχές· οι εκτοπισμένοι δημότες ψηφίζουν και στις εκλογές του δήμου καταγωγής τους.

Οι επισκέπτες έρχονται συνήθως στην Κερύνεια για το λιμάνι, το κάστρο με το πλοίο της Κερύνειας και το αβαείο της Μπέλλαπαϊς πάνω από την πόλη. Ακολουθούν η ιστορία της πόλης, τι να δείτε μέσα και γύρω από αυτήν, πώς θα πάτε από τη Λευκωσία και ποιους νομικούς κινδύνους πρέπει να λάβετε υπόψη.

Ιστορία: από το βυζαντινό φρούριο έως το 1974

Σύμφωνα με το Τμήμα Αρχαιοτήτων της Κυπριακής Δημοκρατίας, η Κερύνεια, με τα τείχη και το κάστρο της, υπήρχε ήδη την εποχή των πρώτων αραβικών επιδρομών, στα μέσα του 7ου αιώνα μ.Χ. Το 1191, όταν ο Ριχάρδος ο Λεοντόκαρδος επιτέθηκε στην Κύπρο, ο ηγεμόνας του νησιού Ισαάκ Κομνηνός έστειλε την οικογένειά του και τους θησαυρούς του στο κάστρο της Κερύνειας.

Επί Λουζινιανών και Ενετών το κάστρο ανακατασκευάστηκε και οχυρώθηκε, ενώ οι Γενουάτες, που είχαν καταλάβει την Αμμόχωστο, δεν κατάφεραν ποτέ να το κυριεύσουν. Στις 14 Σεπτεμβρίου 1570, όταν πληροφορήθηκε την πτώση της Λευκωσίας, η ενετική φρουρά παρέδωσε το κάστρο στους Οθωμανούς, και σε αυτό εγκαταστάθηκε οθωμανική φρουρά.

Κατά τη βρετανική περίοδο το κάστρο χρησίμευσε ως φυλακή και αστυνομικός στρατώνας, και το 1950 τέθηκε υπό την προστασία του Τμήματος Αρχαιοτήτων. Μετά την τουρκική εισβολή το καλοκαίρι του 1974 οι Ελληνοκύπριοι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την Κερύνεια, και από τότε η πόλη παραμένει στο κατεχόμενο τμήμα του νησιού.

Το παλιό λιμάνι και το κάστρο

Το παλιό λιμάνι βρίσκεται ακριβώς κάτω από τα τείχη του κάστρου, και στον δυτικό μώλο του στέκει ένας παλιός φάρος. Κατά μήκος της προκυμαίας σώζονται παλιά σπίτια, ενώ στο λιμάνι σήμερα δένουν κυρίως σκάφη αναψυχής.

Το κάστρο στην είσοδο του λιμανιού είναι το σημαντικότερο μνημείο της Κερύνειας. Σύμφωνα με το Τμήμα Αρχαιοτήτων, τον βυζαντινό πυρήνα του ανοικοδόμησαν οι Λουζινιανοί τον 13ο αιώνα και οι Ενετοί τον 16ο αιώνα, ενώ στο εσωτερικό σώζεται βυζαντινό παρεκκλήσι του 12ου αιώνα. Η αναλυτική ιστορία του κάστρου βρίσκεται στον ξεχωριστό οδηγό μας για το κάστρο της Κερύνειας.

Τη ναυτική ιστορία της πόλης δείχνει και το κύριο εύρημα που εκτίθεται στο κάστρο: ένα εμπορικό πλοίο του 4ου αιώνα π.Χ., που βυθίστηκε στην είσοδο του λιμανιού της Κερύνειας. Τα κατάλοιπά του συντηρήθηκαν και συναρμολογήθηκαν στο κάστρο ήδη πριν από το 1974.

Το πλοίο της Κερύνειας

Το πλοίο το εντόπισε το 1965 ο Ανδρέας Καριόλου, μέλος του δημοτικού συμβουλίου της Κερύνειας, ενώ βουτούσε για σφουγγάρια: σύμφωνα με το Ινστιτούτο Ναυτικής Αρχαιολογίας, είδε έναν σωρό από περίπου 80 αμφορείς. Το 1967 οδήγησε στο ναυάγιο τον Μάικλ και τη Σούζαν Κάτσεφ, και την ανασκαφή διενήργησε το Μουσείο του Πανεπιστημίου της Πενσυλβάνιας τα καλοκαίρια του 1968 και του 1969.

Ήταν ελληνικό εμπορικό πλοίο με φορτίο αμφορέων, κυρίως από τη Ρόδο. Το μεγαλύτερο μέρος του σκαριού ανελκύστηκε, συντηρήθηκε και συναρμολογήθηκε· σύμφωνα με το Τμήμα Αρχαιοτήτων, τα κατάλοιπα του πλοίου παραμένουν στο κάστρο της Κερύνειας. Λεπτομέρειες για το φορτίο, το πλήρωμα και τα ευρήματα θα βρείτε στον οδηγό μας για το κάστρο.

Το πλοίο έγινε ένα από τα σύμβολα της Κύπρου: απεικονίζεται στα κυπριακά νομίσματα των 10, 20 και 50 λεπτών του ευρώ, και η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου του αφιέρωσε σειρά νομισμάτων ευρώ του 2020. Σύμφωνα με το Υφυπουργείο Τουρισμού, αντίγραφο του πλοίου εκτίθεται στο Δημοτικό Μουσείο Θάλασσας «Θάλασσα» στην Αγία Νάπα.

Τι να δείτε κοντά

Πάνω από την Κερύνεια, στην πλαγιά του Πενταδακτύλου, βρίσκεται το αβαείο της Μπέλλαπαϊς: σύμφωνα με το Τμήμα Αρχαιοτήτων, είναι ένα από τα σημαντικότερα μνημεία γοτθικής μοναστηριακής αρχιτεκτονικής στην Ανατολική Μεσόγειο. Το χωριό Μπέλλαπαϊς απέχει περίπου 6 χλμ. και συχνά συνδυάζεται με την πόλη σε μία διαδρομή.

Δυτικότερα, σε κορυφή ύψους περίπου 725 μ., βρίσκεται το κάστρο του Αγίου Ιλαρίωνα. Το Τμήμα Αρχαιοτήτων αναφέρει ότι το έχτισαν οι Βυζαντινοί στα τέλη του 11ου αιώνα, μαζί με τα κάστρα της Καντάρας και του Βουφαβέντο, για να προστατεύουν το νησί από επιδρομές από τη θάλασσα, και ότι επί Λουζινιανών η βασιλική οικογένεια διέμενε εδώ σε καιρό ειρήνης.

Μετά τον 14ο αιώνα τα ορεινά κάστρα έχασαν τη στρατιωτική τους σημασία, και οι Ενετοί τα κατέστρεψαν για να μην τα χρησιμοποιήσει ο εχθρός. Σήμερα από την Κερύνεια φαίνονται καθαρά τόσο η οροσειρά όσο και τα ερείπια του Αγίου Ιλαρίωνα στα βράχια της.

Πώς να φτάσετε από τη Λευκωσία

Η Κερύνεια βρίσκεται στην άλλη πλευρά του Πενταδακτύλου σε σχέση με τη Λευκωσία. Σύμφωνα με τον κατάλογο του Τμήματος Τελωνείων της Κυπριακής Δημοκρατίας, στη Λευκωσία μόνο για πεζούς είναι ανοιχτά τα σημεία διέλευσης της οδού Λήδρας και του Λήδρα Πάλας· με αυτοκίνητο συνήθως περνούν από τον Άγιο Δομέτιο, ενώ δυτικότερα υπάρχει το σημείο Αστρομερίτη — Ζώδια.

Το βρετανικό Υπουργείο Εξωτερικών προειδοποιεί ότι τα ενοικιαζόμενα αυτοκίνητα από τον νότο συχνά δεν είναι ασφαλισμένα στον βορρά και ότι χωρίς τα σωστά ασφαλιστικά έγγραφα δεν θα σας επιτραπεί η διέλευση· ασφάλεια για τον βορρά μπορείτε να αγοράσετε σε ορισμένα σημεία διέλευσης, μεταξύ αυτών και στον Άγιο Δομέτιο. Ρωτήστε εκ των προτέρων αν η εταιρεία ενοικίασης επιτρέπει τη μετάβαση στον βορρά.

Μην ξεκινάτε το ταξίδι με πτήση ή πλοίο κατευθείαν προς τον βορρά. Σύμφωνα με το Υπουργείο Εξωτερικών της Κύπρου, τα νόμιμα σημεία εισόδου στη Δημοκρατία είναι τα αεροδρόμια Λάρνακας και Πάφου και τα λιμάνια Λάρνακας, Λεμεσού, Λάτσι και Πάφου, ενώ η είσοδος από λιμάνια και αεροδρόμια του βορρά είναι παράνομη.

Διαμονή, ακίνητα και ασφάλεια

Το Υπουργείο Εξωτερικών της Κύπρου προειδοποιεί ότι η διαμονή σε σπίτια και ξενοδοχεία που ανήκουν σε βίαια εκτοπισμένους Ελληνοκύπριους μπορεί να οδηγήσει σε αγωγές από τους ιδιοκτήτες. Για την Κερύνεια αυτό είναι ιδιαίτερα επίκαιρο: πολλά σπίτια και οικόπεδα στην πόλη και γύρω από αυτήν ανήκουν σε οικογένειες που αναγκάστηκαν να τα εγκαταλείψουν το 1974.

Ακριβώς γη στην Κερύνεια αφορούσε η υπόθεση «Λοϊζίδου κατά Τουρκίας»: το 1996 το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων έκρινε ότι η άρνηση πρόσβασης της ιδιοκτήτριας στη γη της από το 1974 παραβιάζει το δικαίωμά της στην περιουσία. Μην αγοράζετε και μη μισθώνετε ακίνητα στον βορρά χωρίς να συμβουλευτείτε δικηγόρο.

Σύμφωνα με το Υπουργείο Εξωτερικών της Κύπρου, η κυβέρνηση της Δημοκρατίας δεν μπορεί να εγγυηθεί την ασφάλεια των επισκεπτών στον βορρά ούτε να παράσχει εκεί προξενική βοήθεια, ενώ το βρετανικό Υπουργείο Εξωτερικών προειδοποιεί ότι για φωτογράφιση στρατιωτικών εγκαταστάσεων μπορεί να συλληφθείτε. Περισσότερα για το καθεστώς του βορρά και τους κινδύνους των ταξιδιών θα βρείτε στον οδηγό μας για τη Βόρεια Κύπρο.

Συνέχεια του σχεδιασμού

Επίσημες πηγές

Το παλιό λιμάνι της Κερύνειας από τον προμαχώνα του κάστρου · Φωτογραφία: A.Savin · FAL · μετατροπή σε WebP και αλλαγή μεγέθους.