Βαβατσίνια

Το φθινόπωρο θεωρείται παραδοσιακά η εποχή της συγκομιδής. Και παρόλο που στην Κύπρο πολλές καλλιέργειες φυτεύονται αρκετές φορές το χρόνο, τα τέλη Σεπτεμβρίου-αρχές Οκτωβρίου αποτελούν πάντα μια περίοδο έντονης δραστηριότητας για τους αγρότες. Αν επισκεφθείτε το χωριό Βαβατσίνια αυτή την εποχή του χρόνου, θα μπορείτε να θαυμάσετε όχι μόνο τα ώριμα σταφύλια, τα οποία σε ορισμένα σημεία κρέμονται σε τσαμπιά κατευθείαν πάνω στο δρόμο, αλλά και τις μεγάλες καλλιέργειες ντοματών, οι οποίες, όπως και οι αμπελώνες, βρίσκονται στις πλαγιές του Τροόδους (Τροόδους).

Το χωριό των μουριών

Πήγαμε στο χωριό Βαβατσίνια από τη Λάρνακα. Από τον αυτοκινητόδρομο Λάρνακα — Λεμεσός, στη σήμανση για τη Λεύκαρα, στρίψαμε αριστερά. Η διαδρομή από τον αυτοκινητόδρομο μέχρι το χωριό διαρκεί το πολύ 20 λεπτά. Το γνωστό τουριστικό μέρος της Λεύκαρας βρίσκεται στον ίδιο δρόμο, οπότε η εκδρομή στη Βαβατσίνια μπορεί να συνδυαστεί ιδανικά με την επίσκεψη στη Λεύκαρα, κάνοντας έτσι το ταξίδι σας πιο πλούσιο.

Είναι γνωστό ότι οι πρώτοι οικισμοί σε αυτές τις περιοχές, στις όχθες ενός μικρού ποταμού, εμφανίστηκαν την εποχή των αραβικών επιδρομών. Προσπαθώντας να γλιτώσουν από τους βαρβάρους, οι κάτοικοι των παραθαλάσσιων χωριών προσπάθησαν να βρουν καταφύγιο στα βουνά. Στη μετάφραση από τα ελληνικά, η λέξη «βαβατσινιά» σημαίνει μουριά ή δέντρο μουριάς. Έτσι, το χωριό πήρε το όνομά του από το δέντρο που φυτρώνει εδώ.

Όπως πολλά ορεινά χωριά, η Βαβατσίνια προσπαθεί να διατηρήσει την ιστορική της όψη. Γι’ αυτό, ακόμη και τα καινούργια κτίρια χτίζονται σύμφωνα με τις τοπικές παραδόσεις, με τις στέγες να καλύπτονται πάντα με κόκκινα κεραμίδια.

Παρά το γεγονός ότι το χωριουδάκι είναι σχετικά μικρό, με πληθυσμό μόλις 81 ατόμων, διαθέτει αρκετά αξιοθέατα.

Εκκλησίες και παρεκκλήσια

Στο κέντρο του χωριού βρίσκεται μια μεγάλη εκκλησία, αφιερωμένη στον Άγιο Γεώργιο. Χτίστηκε το 1912 με δωρεά ενός ορισμένου Γεωργίου Τσελακίδη, ο οποίος γεννήθηκε και μεγάλωσε σε αυτό το χωριό, αλλά στη συνέχεια μετανάστευσε στην Αίγυπτο. Αφού άφησε τα πατρίδια του, ο Γεώργιος δεν ξέχασε τη μικρή πατρίδα του και έστειλε χρήματα για την ανέγερση του ναού. Συμφωνείτε ότι αυτή είναι μια πράξη που αξίζει σεβασμό.

Στο δυτικό άκρο του χωριού βρίσκεται μια μικρή εκκλησία της Παναγίας. Αυτή ήταν η πρώτη εκκλησία που χτίστηκε στο χωριό. Η ακριβής ημερομηνία ίδρυσής της δεν έχει διασωθεί. Είναι γνωστό μόνο ότι το 1850 ανακατασκευάστηκε για τελευταία φορά. Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της εκκλησίας είναι η ύπαρξη σοφίτας, κάτι εντελώς ασυνήθιστο για τέτοια κτίρια.

Εκτός από τις 2 εκκλησίες, στο χωριό υπάρχουν ακόμη 3 παρεκκλήσια.

Ένα αδιάφορο κτίριο που βρίσκεται στο κέντρο του οικισμού, που μοιάζει με κελάρι, αποτελεί επίσης τοπικό αξιοθέατο. Εκεί φυλάσσεται μια συσκευή απόσταξης, την οποία οι κάτοικοι της Βαβατσίνια και άλλων γειτονικών χωριών χρησιμοποιούν μέχρι και σήμερα για την παραγωγή ζιβάνι – ενός είδους αμπελούχου τσίπουρου.

Διαδρομές περιπέτειας

Από τα βόρεια όρια του χωριού ξεκινά η γραφική πεζοπορική διαδρομή «Αθασία» (διαδρομή της αμυγδαλιάς), η οποία διασχίζει το δάσος και καταλήγει στο μοναστήρι του Μαχέρας. Το μονοπάτι, μήκους 5 χιλιομέτρων, έχει βαθμό δυσκολίας 3, καθώς το μεγαλύτερο μέρος της διαδρομής είναι ανηφορικό. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον σε αυτή τη διαδρομή παρουσιάζει ένα αρχαίο σπήλαιο, γνωστό ως Κακαρμάτα. Ανακαλύφθηκε κατά τη διάρκεια της βασιλείας των Λουζινιάνων, κατά την εξόρυξη χαλκού.

Επίσης, από τη Βαβατσίνια ξεκινά μια ενδιαφέρουσα ποδηλατική διαδρομή, μήκους 25 χιλιομέτρων, με τελικό προορισμό το χωριό Παλεχόρι.

Τόσο παρόμοια, αλλά και τόσο διαφορετικά

Μόλις 10 χιλιόμετρα από τη Βαβατσίνια βρίσκεται ένα ακόμη χωριουδάκι με σχεδόν το ίδιο όνομα. Με τη μόνη διαφορά ότι τώρα μπροστά από το «Vavatsinia» βρίσκεται η λέξη «Αγία», η οποία μετατρέπει αμέσως το όνομα του δέντρου σε κύριο όνομα. Τέτοια γλωσσικά αστεία: υπήρχε το δέντρο της μουριάς, και έγινε η Αγία Βαβατσίνια!

Καθ’ όλη τη διαδρομή από το ένα χωριό στο άλλο μπορεί κανείς να δει πολυάριθμες καλλιέργειες ντοματών. Μεγάλα κόκκινα τσαμπιά καρπών, σαν πρωτοχρονιάτικα στολίδια, κοσμούν τους λεπτούς μίσχους των φυτών. Ένα θέαμα που μαγεύει, ειδικά για έναν κάτοικο της πόλης! Αν, λοιπόν, είστε λάτρης αυτού του λαχανικού, τότε η θέα των ντοματών τσέρι, που είναι σκορπισμένες σε τεράστιες ποσότητες στο έδαφος, σίγουρα θα σας κάνει να σας τρέχουν τα σάλια.

Στην είσοδο του χωριού, όλους τους ταξιδιώτες υποδέχεται το μνημείο του ήρωα του πολέμου του 1974, του Ανδρέα Νεοκλέους, ο οποίος έπεσε το 1974 στην περιοχή της Καζαφάνης και του οποίου τα λείψανα ανακαλύφθηκαν και επαναταφιάστηκαν στο χωριό του μόλις το 2007. Αναπόφευκτα αναρωτιέσαι πόσο μακροχρόνιο ίχνος αφήνουν πίσω τους οι πολεμικές συγκρούσεις τοπικής κλίμακας. Πόσες ζωές κατέστρεψε ο πόλεμος, ο οποίος πέρασε σχεδόν απαρατήρητος από τη διεθνή κοινότητα.

Δίπλα στο μνημείο του στρατιώτη βρίσκεται η προτομή του γνωστού ελληνοκύπριου ποιητή και τραγουδοποιού Μάνος Λοΐζος. Από την πένα του βγήκαν περισσότερες από 20 μουσικές συλλογές. Μια στροφή από ένα τραγούδι που έγραψε, αφιερωμένο στο απελευθερωτικό κίνημα του 1974, είναι χαραγμένη στον τοίχο πίσω από το μνημείο. Ο τραγουδοποιός απεβίωσε το 1982 σε νοσοκομείο της Μόσχας. Έτσι, μερικές φορές, ο κόσμος είναι μικρός…

Το φιλόξενο και ήσυχο χωριουδάκι της Αγίας Βαβατσίνιας δεν υστερεί σε τίποτα από τη γειτονική του περιοχή. Στο κέντρο του υψώνεται η πρόσφατα ανακαινισμένη εκκλησία των Αγίων Κοσμά και Δαμιανού. Ένας ηλικιωμένος ιερέας υποδέχεται θερμά τους ενορίτες.

Μετά την επίσκεψη στην εκκλησία, μπορείτε να ξεκουραστείτε σε ένα καφέ, απολαμβάνοντας την ησυχία και τον χαλαρό ρυθμό της χωριάτικης ζωής.

Αυτή η διαδρομή ξεχωρίζει για το γεγονός ότι το τμήμα της ορεινής σπειροειδούς διαδρομής είναι σχετικά μικρό, και γι’ αυτό το λόγο η διαδρομή δεν είναι υπερβολικά κουραστική.

Συμπέρασμα

Η Κύπρος είναι ένα εκπληκτικό μέρος, και κάθε χωριουδάκι έχει τη δική του ξεχωριστή ομορφιά και ιστορία. Το να τις ανακαλύψετε, να τις νιώσετε, να ζήσετε έστω και για λίγες ώρες αυτή τη ζωή – είναι μια πραγματική απόλαυση!