Οι κλιματικές φιλοδοξίες της ναυτιλίας στην Ανατολική Μεσόγειο προχωρούν ταχύτερα από την υλοποίησή τους, δείχνει έρευνα

Αθήνα, Ελλάδα. Οι ναυτιλιακές εταιρείες στην Ανατολική Μεσόγειο θέτουν όλο και πιο φιλόδοξους κλιματικούς στόχους, με ρυθμό ταχύτερο από την ικανότητά τους να τους υλοποιήσουν, σύμφωνα με έρευνα που δημοσίευσε ο Ελληνικός Σύλλογος Προστασίας του Θαλάσσιου Περιβάλλοντος (HELMEPA). Οι οικονομικές πιέσεις, η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού και η περιορισμένη επιχειρησιακή ικανότητα αναδεικνύονται ως ολοένα και πιο σημαντικά εμπόδια στην αποκαρβονιοποίηση.

Πεδίο της έρευνας

Στο δεύτερο κύκλο της έρευνας METAVASEA συγκεντρώθηκαν 1.182 απαντήσεις από ναυτικούς, ναυτιλιακές εταιρείες, λιμενικές αρχές, παρόχους υπηρεσιών, προμηθευτές, φορείς της κοινωνίας των πολιτών και λιμενικές πόλεις.

Η συλλογή των δεδομένων πραγματοποιήθηκε από τον Δεκέμβριο του 2024 έως τον Νοέμβριο του 2025, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των απαντήσεων από τις δύο πρώτες φάσεις της έρευνας σε 2.080.

Τα ευρήματα δείχνουν ότι οι εταιρείες ευθυγραμμίζουν όλο και περισσότερο τις στρατηγικές τους με τους διεθνείς κλιματικούς στόχους, αλλά η υλοποίηση αποδεικνύεται σημαντικά πιο δύσκολη.

Οι κλιματικές στρατηγικές κερδίζουν έδαφος

Το ποσοστό των εκπροσώπων ναυτιλιακών εταιρειών που ανέφεραν ότι ο οργανισμός τους είχε στρατηγική «net-zero» ευθυγραμμισμένη με τον στόχο του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO) για το 2050 αυξήθηκε από 14% στον πρώτο κύκλο της έρευνας σε 22%. Ένα επιπλέον 9% ανέφερε ότι η εταιρεία τους είχε υιοθετήσει μια πιο φιλόδοξη στρατηγική.

Παράλληλα, το 59% ανέφερε ότι η εταιρεία τους διαθέτει Διευθυντή Βιωσιμότητας ή εξειδικευμένο τμήμα βιωσιμότητας, ποσοστό αυξημένο σε σχέση με το προηγούμενο 49%. Το ποσοστό των εταιρειών που παρακολουθούν τις εκπομπές Scope 1 αυξήθηκε από 73% σε 78%.

Αυξάνονται τα εμπόδια στην εφαρμογή

Οικονομικοί περιορισμοί αναφέρθηκαν από το 59% των ερωτηθέντων, σε σύγκριση με το 46% που είχε αναφερθεί προηγουμένως. Το ποσοστό όσων ανέφεραν περιορισμένη ικανότητα υλοποίησης αυξήθηκε από 29% σε 50%.

Ανεπαρκής ενημέρωση σχετικά με τις διαθέσιμες λύσεις αναφέρθηκε από το 50%, σχεδόν διπλάσιο ποσοστό σε σχέση με το προηγούμενο 27%.

Αυστηρότεροι διεθνείς και ευρωπαϊκοί κανόνες

Το χάσμα μεταξύ φιλοδοξιών και υλοποίησης εμφανίζεται σε μια περίοδο που η ναυτιλία αντιμετωπίζει αυστηρότερους διεθνείς και ευρωπαϊκούς κανόνες.

Η στρατηγική του ΔΝΟ για τα αέρια του θερμοκηπίου στοχεύει σε καθαρές μηδενικές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου από τη διεθνή ναυτιλία έως το 2050 περίπου. Καθορίζει επίσης ενδεικτικές μειώσεις τουλάχιστον 20% έως το 2030 σε σύγκριση με τα επίπεδα του 2008, ενώ επιδιώκει το 30%.

Οι ευρωπαίοι φορείς εκμετάλλευσης λειτουργούν ήδη στο πλαίσιο του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της ΕΕ, το οποίο καλύπτει τις θαλάσσιες μεταφορές από τον Ιανουάριο του 2024. Το ποσοστό των εκπομπών για τις οποίες απαιτούνται δικαιώματα εκπομπών αυξάνεται σταδιακά, φτάνοντας το 100% από το 2026, όταν το μεθάνιο και το υποξείδιο του αζώτου θα ενταχθούν επίσης στο σύστημα παράλληλα με το διοξείδιο του άνθρακα.